اقتصاد۲۴- نیروی هوایی ایالات متحده در حال پیشبرد یکی از گستردهترین ارتقاءها در تاریخ B-۵۲ Stratofortress است و این بمبافکن ۷۰ساله را به B-۵۲J آینده با موتورهای جدید Rolls-Royce F ۱۳۰، رادار APQ-۱۸۸ AESA، افزایش ظرفیت الکتریکی و سیستمهای ماموریتی بهروز شده تبدیل میکند. این نوسازی به گونهای طراحی شده است که با بهبود استقامت، عملکرد حسگر و توانایی پشتیبانی از ماموریتهای تهاجمی هستهای و متعارف دوربرد، این هواپیما را تا دهه ۲۰۵۰ میلادی در شرایط جنگی حفظ کند.
بمب افکن B-۵۲J به عنوان یک حامل تسلیحات دوربرد با ظرفیت بالا باقی خواهد ماند که قادر به پرتاب مهمات دوربرد بدون نفوذ به حریم هوایی بسیار محافظتشده است. این نقش مکمل B-۲۱ Raider پنهانکار خواهد بود و به نیروی هوایی ایالات متحده ترکیبی از نفوذ پایدار و قابلیتهای تهاجمی دوربرد با محموله بزرگ را برای درگیریهای آینده میدهد.
این تحول در سال ۲۰۲۶، پس از آنکه نیروی هوایی ایالات متحده در ۱ ژوئن تأییدیه Milestone B را برای برنامه جایگزینی موتور تجاری و در ۲۱ آگوست تأییدیه Milestone C را برای برنامه نوسازی رادار اعطا کرد، به طور قابل توجهی پیشرفت کرد. این تصمیمات، ارتقاء موتور Rolls-Royce F ۱۳۰ را به بخش توسعه مهندسی و تولید منتقل میکند و تولید اولیه کمهزینه رادار جدید AESA را مجاز میسازد و یک استراتژی بلندمدت را تقویت میکند که بر حفظ برد، بار مفید و انعطافپذیری ماموریت B-۵۲ متمرکز است، نه جایگزینی این هواپیما صرفاً به دلیل قدمت آن.
بوئینگ B-۵۲ Stratofortress همچنان ارزشمند است، زیرا طراحی اولیه آن هنوز ویژگیهایی را ارائه میدهد که جایگزینی آنها از نظر اقتصادی دشوار است: برد بدون سوختگیری بیش از ۸۸۰۰ مایل، ظرفیت تسلیحاتی حدود ۷۰۰۰۰ پوند و توانایی پرواز در هوا برای مدت طولانی با سوختگیری هوایی. این ویژگیها به بمبافکن اجازه میدهد تا سلاحهای هدایتشونده دقیق متعارف، موشکهای کروز، موشکهای ضد کشتی و سلاحهای هستهای را در فواصل بین قارهای حمل کند، در حالی که مهمات پیشرفتهتر و پیشرفتهتر، نیاز خود هواپیما به نفوذ در حریم هوایی بسیار محافظتشده را کاهش میدهد.
تحولات B-۵۲J بر جایگزینی هشت موتور توربوفن Pratt & Whitney TF۳۳ با هشت موتور Rolls-Royce F ۱۳۰ متمرکز است. سیستم پیشرانه جدید برای بهبود قابلیت اطمینان، بهرهوری سوخت و قابلیت نگهداری در نظر گرفته شده است، در حالی که از ژنراتورهای جدید، پمپهای هیدرولیک، نمایشگرهای کابین خلبان و سیستمهای پرواز پشتیبانی میکند. نیروی هوایی ایالات متحده هزینه کل خرید برنامه جایگزینی موتور تجاری را ۲۰.۲ میلیارد دلار تعیین کرده است، اما این سرمایهگذاری فراتر از تعویض موتور اهمیت دارد، زیرا پایه الکتریکی و پیشرانه مورد نیاز برای حسگرهای اضافی، سیستمهای ارتباطی و تجهیزات ماموریتی را در دهههای آینده فراهم میکند.
افزایش ظرفیت تولید برق به ویژه برای ارزش نظامی بلندمدت B-۵۲ اهمیت دارد. رادارهای مدرن، تجهیزات ارتباطی، سیستمهای دفاعی و زیرسیستمهای الکترونیکی آینده به قدرت بسیار بیشتری نسبت به معماری اصلی B-۵۲H نیاز دارند. با افزایش قدرت موجود و جایگزینی سیستمهای پشتیبانی قدیمی، نیروی هوایی ایالات متحده در حال ایجاد حاشیه رشد اضافی است که میتواند به بمبافکن اجازه دهد حسگرها، سلاحها و ارتقاءهای الکترونیکی آینده را بدون نیاز به طراحی مجدد اساسی دیگر جذب کند.
دومین عنصر اصلی نوسازی B-۵۲، جایگزینی رادار آنالوگ APQ-۱۶۶ مربوط به دهه ۱۹۸۰ با رادار APQ-۱۸۸ AESA است. سنسور جدید، هدایت پرتو الکترونیکی سریعتر، قابلیت اطمینان بهبود یافته، آگاهی موقعیتی بهتر و پایه مدرنتری برای ناوبری، هدفگیری، نظارت دریایی و استفاده از سلاحهای دوربرد فراهم میکند. برای بمبافکنی که به طور فزایندهای به عنوان یک هواپیمای تهاجمی دوربرد استفاده میشود، ارتقاء رادار مستقیماً از توانایی شناسایی، ردیابی و درگیری با اهداف در عین دور ماندن از پدافند هوایی پیشرفته دشمن پشتیبانی میکند.
قرار است دو هواپیمای اختصاصی B-۵۲ به طور همزمان در تأسیسات سن آنتونیوی بوئینگ تحت اصلاحات موتور و رادار قرار گیرند. این رویکرد به نیروی هوایی ایالات متحده اجازه میدهد تا نحوه تعامل موتورهای F ۱۳۰، تولید برق، اویونیک، تجهیزات کابین خلبان و رادار AESA را در پیکربندی نماینده B-۵۲J آینده آزمایش کند؛ بنابراین هدف صرفاً افزایش عمر مکانیکی نیست، بلکه بازسازی بمبافکن بر اساس پیشرانه، حسگرها و سیستمهای مأموریتی مدرن است که میتوانند عملیات را پس از سال ۲۰۵۰ پشتیبانی کنند.
بیشتر بخوانید: آشنایی با سامانه پدافندی HQ-17، توسعه چینی سامانه Tor روسی
منطق عملیاتی پشت B-۵۲J به طور فزایندهای با سلاحهای دوربرد گره خورده است. نیروی هوایی ایالات متحده به کار خود در مورد انواع جدیدتر موشک ضد کشتی دوربرد و موشک دوربرد مشترک هوا به سطح ادامه میدهد، در حالی که B-۵۲ همچنین به طور گسترده برای آزمایش سلاحهای مافوق صوت مورد استفاده قرار گرفته است. این ترکیب به بمبافکن اجازه میدهد تا حجم زیادی از آتش دقیق را از برد دوربرد تولید کند و ظرفیت حمل بار و استقامت را در عملیاتهای با شدت بالا در آینده به طور فزایندهای مهم کند.
بمبافکن B-۵۲ همچنین اهمیت عملیاتی خود را در درگیریها و بحرانهای اخیر نشان داده است. در طول عملیات عزم راسخ، بمبافکنهای B-۵۲H تقریباً ۱۸۰۰ سورتی پرواز جنگی علیه نیروهای داعش در عراق و سوریه انجام دادند، در حالی که استقرارهای بعدی از ماموریتها در عراق، سوریه و افغانستان پشتیبانی کردند. اخیراً، بمبافکنهای B-۵۲H در اواخر سال ۲۰۲۴ به منطقه فرماندهی مرکزی ایالات متحده بازگشتند و در سال ۲۰۲۵ ماموریتهایی را بر فراز شبه جزیره عربستان و دریای سرخ انجام دادند که نشان دهنده توانایی نیروی هوایی ایالات متحده در انتقال سریع ظرفیت بمبافکنهای سنگین به یک صحنه برای بازدارندگی، حضور و پشتیبانی عملیاتی است.
این ترکیب سلاحهای دارای بار مفید، برد و دوربرد به ویژه در هند و اقیانوس آرام قابل توجه است، جایی که مسافتهای طولانی ارزش هواپیماهایی را که میتوانند تعداد زیادی سلاح را بین مناطق عملیاتی بسیار دور از هم حمل کنند، افزایش میدهد. یک بمبافکن B-۵۲J که موشکهای دوربرد تهاجمی زمینی یا ضد کشتی حمل میکند، میتواند بدون نزدیک شدن به مناطق درگیری سامانههای موشکی زمین به هوا، حجم قابل توجهی از حملات را انجام دهد و به نیروی هوایی ایالات متحده راهی اضافی برای تقویت عملیاتهای تهاجمی دریایی و زمینی در سراسر منطقه میدهد.
این نوسازی همچنین نقش B-۵۲ را به عنوان یک بمبافکن هستهای ایالات متحده حفظ میکند. کار بر روی ارتباطات فرماندهی و کنترل هستهای پایدار، از جمله ترمینالهای فرکانس بسیار بالا، و همچنین اتصال متعارف فراتر از خط دید مانند Hybrid SATCOM ادامه دارد. این ارتقاءها با هدف حفظ یکپارچگی هواپیما در شبکههای فرماندهی مدرن و اطمینان از اینکه بمبافکن میتواند با وجود سن بدنه اصلی خود، به ماموریتهای متعارف و هستهای ادامه دهد، انجام میشود.
این نوسازی به دلیل وضعیت ساختاری هواپیما همچنان قابل اجرا است. ارزیابیهای نیروی هوایی ایالات متحده که به عنوان بخشی از برنامه جایگزینی موتور تجاری انجام شد، به این نتیجه رسید که ناوگان B-۵۲ عمر خستگی کافی را برای پشتیبانی از عملیاتها تا دهه ۲۰۵۰ و پس از آن حفظ میکند. این ذخیره ساختاری به نیروی هوایی اجازه میدهد تا موتورها، رادار، تجهیزات ارتباطی، سیستمهای کابین خلبان و سلاحها را جایگزین کند، در حالی که بدنه هواپیما همچنان برد، بار مفید و حجم داخلی مورد نیاز برای حمله دوربرد را فراهم میکند.
بی-۵۲جی همچنین به جای کپی کردن بی-۲۱ رایدر، نقشی متمایز در کنار آن ایفا خواهد کرد. بی-۲۱ برای نفوذ به حریم هوایی بسیار رقابتی با استفاده از ویژگیهای کمرصدپذیری و سیستمهای ماموریتی پیشرفته توسعه داده میشود، در حالی که بی-۵۲جی برای حمل تعداد زیادی سلاح دور از دسترس از خارج از خطرناکترین مناطق دفاع هوایی مناسبتر است. این یک نیروی مکمل ایجاد میکند که در آن بی-۲۱ نفوذ و بقاپذیری را فراهم میکند در حالی که بی-۵۲جی جرم بار، استقامت و ظرفیت موشکهای دوربرد را فراهم میکند.
بنابراین، ارزش گستردهتر نوسازی بی-۵۲ در آنچه هواپیما میتواند پس از ارتقاءهای مکرر ارائه دهد، نهفته است. سن آن کمتر از توانایی آن در پذیرش موتورها، حسگرها، سیستمهای ارتباطی و سلاحهای جدید بدون از دست دادن مزایای برد و بار مفید که در وهله اول آن را مفید کرده است، اهمیت دارد. گذار از بی-۵۲اچ به بی-۵۲جی اساساً یک استراتژی برای حفظ ارزشمندترین قطعات بمبافکن در عین جایگزینی سیستمهایی است که اثربخشی رزمی را تعیین میکنند.
بنابراین، پیشرفتهای موتور و رادار در سال ۲۰۲۶، چیزی بیش از یک تلاش دیگر برای افزایش طول عمر این بمبافکن است. این پیشرفتها بخشی از استراتژی سنجیده نیروی هوایی ایالات متحده برای حفظ قابلیت استفاده از B-۵۲ به عنوان یک هواپیمای تهاجمی دوربرد، بمبافکن هستهای ایالات متحده و حامل تسلیحات با ظرفیت بالا تا دهه ۲۰۵۰ هستند، در حالی که B-۲۱ Raider سختترین ماموریتهای نفوذی را بر عهده میگیرد. اگر نوسازی طبق برنامه پیش برود، B-۵۲J نه به این دلیل که نیروی هوایی ایالات متحده در حال حفظ یک بمبافکن قدیمی است، بلکه به این دلیل که به بازسازی آن بر اساس الزامات جنگهای آینده ادامه خواهد داد، ارزشمند باقی خواهد ماند.