اقتصاد۲۴- قطعی برق در سال ۱۴۰۵ یکی از مهم‌ترین موضوعات حوزه انرژی بوده و زمان پایان خاموشی‌ها به یکی از پرسش‌های اصلی خانوارها، کسب‌وکار‌ها و صنایع تبدیل شده است.
در ماه‌های گذشته، مقام‌های وزارت نیرو چند بار درباره زمان کاهش یا پایان خاموشی‌ها اظهارنظر کرده‌اند. در یکی از اعلام‌های مهم، مدیرعامل توانیر گفته بود که با کاهش دمای هوا و آغاز بارندگی، خاموشی‌ها به‌تدریج تا اواسط شهریور پایان خواهد یافت.
با این حال، گزارش‌های بعدی نشان دادند که محدودیت برق در برخی مناطق پس از این موعد نیز ادامه داشته است. از سوی دیگر، وزیر نیرو نیز در اظهاراتی تأکید کرده بود که تعیین زمان دقیق برای پایان خاموشی‌ها به شرایط تولید و مصرف برق وابسته است و نمی‌توان یک تاریخ ثابت را برای تمام کشور در نظر گرفت.
اکنون با ورود به مهرماه، پرسش اصلی این است که آیا خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌شده پایان یافته‌اند و آیا در ادامه سال نیز احتمال قطعی برق وجود دارد؟
بر اساس آخرین اطلاعات قابل دسترسی، تاریخ رسمی و قطعی واحدی برای پایان همه خاموشی‌های کشور اعلام نشده است.
برخی مقام‌های صنعت برق پیش‌تر از پایان تدریجی خاموشی‌ها در شهریور خبر داده بودند. برای نمونه، مدیرعامل توانیر در ۱۰ شهریور اعلام کرده بود که با افت دما و آغاز بارندگی، خاموشی‌ها به‌تدریج تا اواسط شهریور به پایان می‌رسند.
اما در ادامه، قطعی برق در برخی مناطق همچنان گزارش شد و همین موضوع نشان داد که پایان خاموشی‌ها در همه مناطق کشور هم‌زمان اتفاق نیفتاده است؛ بنابراین در حال حاضر نمی‌توان یک روز مشخص مانند «اول مهر» یا «پایان شهریور» را به‌عنوان تاریخ قطعی پایان خاموشی در سراسر ایران اعلام کرد.
یکی از دلایل اصلی این است که خاموشی برق صرفاً به تقویم وابسته نیست.
میزان مصرف برق، دمای هوا، میزان تولید نیروگاه‌ها، وضعیت سوخت نیروگاه‌های حرارتی، ظرفیت نیروگاه‌های برق‌آبی، تعمیرات و وضعیت شبکه انتقال و توزیع همگی می‌توانند بر تصمیمات مدیریت بار تأثیر بگذارند.
در گزارش‌های منتشرشده از اظهارات مقام‌های وزارت نیرو نیز بر همین موضوع تأکید شده است. معاون وزیر نیرو گفته بود که تعیین پایان محدودیت‌ها به عواملی مانند کاهش تقاضای شبکه، شرایط جوی و مدیریت بار وابسته است و تاریخ مشخصی برای آن اعلام نشده است.
به همین دلیل، حتی اگر در یک مقطع خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌شده متوقف شوند، این موضوع الزاماً به معنی آن نیست که هیچ قطعی برق دیگری در هیچ نقطه‌ای رخ نخواهد داد.
برخی گزارش‌ها از توقف خاموشی‌های زمان‌بندی‌شده در شهریور خبر داده‌اند.
در گزارشی که بر اساس اظهارات وزیر نیرو منتشر شده، اعلام شده بود با کاهش مصرف برق و پایان نوبت تعمیرات اساسی نیروگاه‌ها، دوره خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌شده پایان یافته است.
با این حال، این موضوع باید از قطعی‌های ناشی از حوادث، مشکلات فنی، تعمیرات محلی یا محدودیت‌های منطقه‌ای تفکیک شود.
به عبارت دیگر، پایان خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌شده لزوماً به معنای صفر شدن تمام قطعی‌های برق نیست.
در حال حاضر نمی‌توان برای تمام کشور پاسخ یکسانی ارائه کرد.
برنامه خاموشی در صورت اعمال محدودیت، می‌تواند بر اساس وضعیت شبکه و شرایط هر منطقه متفاوت باشد. حتی گزارش‌هایی از برنامه خاموشی در برخی استان‌ها برای روز‌های ابتدایی مهر منتشر شده است که نشان می‌دهد وضعیت شبکه در همه مناطق کاملاً یکسان نیست؛ بنابراین اگر مشترکی می‌خواهد بداند برق خانه او در مهرماه چه زمانی قطع می‌شود، باید برنامه شرکت توزیع برق منطقه خود را بررسی کند.
در آخرین گزارش‌های منتشرشده، وزیر نیرو از بهبود وضعیت صنعت برق خبر داده است.
بر اساس گزارش منتشرشده در روز‌های اخیر، عباس علی‌آبادی اعلام کرده است که بیشتر تعمیرات نیروگاه‌ها به پایان رسیده و شبکه برق کشور در شرایط موجود پایدارتر شده است.
این موضوع می‌تواند فشار روی شبکه را نسبت به ماه‌های گرم سال کاهش دهد، اما به معنی برطرف شدن کامل مشکلات ساختاری صنعت برق نیست.
همچنین گزارش دیگری از معاون برق و انرژی وزارت نیرو حاکی از آن است که شکاف میان تولید و مصرف برق کشور در سال جاری نسبت به سال گذشته کاهش یافته است.
برای زمستان نیز نمی‌توان از هم‌اکنون یک پاسخ قطعی ارائه کرد.
یکی از عوامل مهم در زمستان، تأمین سوخت نیروگاه‌های حرارتی است. اگر مصرف گاز افزایش پیدا کند و محدودیت‌هایی در سوخت نیروگاه‌ها ایجاد شود، شرایط تولید برق می‌تواند تغییر کند.
به همین دلیل، پایان خاموشی‌های تابستان به معنای تضمین نبود هرگونه خاموشی در تمام فصل‌های سال نیست.
بیشتر بخوانید:کاهش تولید زیر فشار ناترازی برق / صورت حساب سنگین ناترازی ۱۸ هزار مگاواتی به حساب صنایع نوشته شد
وزارت نیرو نیز در برنامه‌ریزی‌های خود موضوع تأمین برق زمستان را مورد توجه قرار داده است. مقام‌های این وزارتخانه پیش‌تر از برنامه‌ریزی برای افزایش ظرفیت تولید و آماده‌سازی نیروگاه‌ها برای دوره‌های بعدی خبر داده بودند.
در تابستان ۱۴۰۵ چند وعده و پیش‌بینی درباره پایان خاموشی‌ها مطرح شد.
در تیرماه، وزیر نیرو گفته بود امیدوار است خاموشی‌ها تا نیمه شهریورماه جمع شود.
پس از آن نیز مدیرعامل توانیر در شهریور اعلام کرد که با کاهش دما و آغاز بارندگی، خاموشی‌ها به‌تدریج تا اواسط شهریور پایان خواهد یافت.
اما گزارش‌های منتشرشده پس از این موعد از ادامه قطعی برق در برخی مناطق خبر دادند. به همین دلیل، اکنون بهتر است به جای اعلام یک تاریخ قطعی، وضعیت برق را بر اساس اطلاعیه‌های جدید وزارت نیرو و شرکت‌های توزیع بررسی کرد.
برای اطلاع از خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌شده، باید به منابع رسمی صنعت برق مراجعه کرد.
شرکت‌های توزیع نیروی برق در استان‌ها معمولاً برنامه خاموشی مناطق تحت پوشش خود را منتشر می‌کنند. همچنین در صورت بروز خاموشی خارج از برنامه، امکان پیگیری از طریق سامانه‌ها و مسیر‌های ارتباطی صنعت برق وجود دارد.
یکی از شماره‌های اعلام‌شده برای گزارش مشکلات برق، ۱۲۱ است. در گزارش‌های مربوط به وضعیت خاموشی نیز از مشترکان خواسته شده است در صورت قطعی‌های غیرعادی یا طولانی، موضوع را از طریق مسیر‌های ارتباطی صنعت برق پیگیری کنند.
شبکه برق کشور به بخش‌ها و مناطق مختلف تقسیم شده و وضعیت مصرف و تولید در همه نقاط یکسان نیست.
عواملی مانند ظرفیت خطوط، بار شبکه، وضعیت پست‌های برق، مصرف منطقه، تعمیرات و مشکلات فنی می‌توانند باعث شوند قطعی برق در یک منطقه اتفاق بیفتد، اما در منطقه دیگر اعمال نشود.
به همین دلیل، انتشار یک جدول خاموشی برای یک شهر یا استان الزاماً به معنای اعمال همان برنامه برای کل کشور نیست.
این دو موضوع را نباید با یکدیگر اشتباه گرفت.
خاموشی برنامه‌ریزی‌شده معمولاً در شرایطی اعمال می‌شود که برای حفظ تعادل شبکه، مدیریت مصرف یا جلوگیری از آسیب به شبکه نیاز به کاهش بار وجود داشته باشد.
اما قطعی فنی ممکن است بر اثر خرابی تجهیزات، حادثه، آسیب به شبکه، تعمیرات یا مشکلات محلی ایجاد شود؛ بنابراین حتی پس از پایان خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌شده نیز احتمال بروز قطعی‌های فنی وجود دارد.
در حال حاضر چنین موضوعی را نمی‌توان به‌عنوان یک برنامه قطعی اعلام کرد.
آنچه از اظهارات مقام‌های صنعت برق برمی‌آید، این است که وضعیت برق به تولید، مصرف، شرایط جوی، سوخت نیروگاه‌ها و آمادگی شبکه وابسته است؛ بنابراین خبر‌هایی که با عنوان «قطعی برق تا پایان سال قطعی شد» یا «از فلان تاریخ دیگر برق قطع نمی‌شود» منتشر می‌شوند، باید با اطلاعیه رسمی وزارت نیرو یا شرکت توانیر تطبیق داده شوند.
نکات مهم / هشدار‌ها / تذکرات
۱. تاریخ واحد و قطعی برای پایان همه خاموشی‌های کشور در حال حاضر اعلام نشده است.
۲. وعده قبلی درباره پایان تدریجی خاموشی‌ها تا اواسط شهریور مطرح شده بود، اما پس از آن نیز در برخی مناطق قطعی برق گزارش شد.
۳. پایان خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌شده با پایان تمام قطعی‌های فنی تفاوت دارد.
۴. برنامه خاموشی احتمالی می‌تواند از شهری به شهر دیگر و حتی از یک منطقه به منطقه دیگر متفاوت باشد.
۵. برای اطلاع از زمان دقیق خاموشی محل سکونت، اطلاعیه شرکت توزیع برق منطقه خود را بررسی کنید.
۶. در صورت قطعی غیرعادی یا طولانی، موضوع را از طریق مسیر‌های ارتباطی رسمی صنعت برق پیگیری کنید.
۷. خبرهای مربوط به «پایان قطعی برق» را تنها زمانی قطعی تلقی کنید که از سوی وزارت نیرو، توانیر یا شرکت توزیع برق منطقه تأیید شده باشد.
جمع‌بندی کاربردی
در پاسخ به پرسش تاریخ پایان قطعی برق باید گفت که تا آخرین اطلاعات منتشرشده، روز مشخصی برای پایان کامل تمام خاموشی‌های کشور در مهر ۱۴۰۵ اعلام نشده است.
وزارت نیرو در هفته‌های گذشته از بهبود وضعیت شبکه، کاهش مصرف و پایان بخش مهمی از تعمیرات نیروگاهی خبر داده است. همچنین گزارش‌هایی از توقف خاموشی‌های زمان‌بندی‌شده منتشر شده است.
با این حال، ادامه قطعی‌های منطقه‌ای در برخی نقاط نشان می‌دهد که نباید «پایان خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌شده» را با «پایان هر نوع قطعی برق» یکسان دانست؛ بنابراین برای مشترکان، مهم‌ترین نکته این است که به جای اتکا به یک تاریخ کلی برای کل کشور، برنامه و اطلاعیه شرکت توزیع برق منطقه خود را بررسی کنند. شرایط تولید، مصرف و شبکه می‌تواند باعث تغییر برنامه‌ها شود.
۱. تاریخ پایان قطعی برق ۱۴۰۵ چه زمانی است؟
تاریخ واحد و قطعی برای پایان تمام خاموشی‌های کشور اعلام نشده است.
۲. آیا خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌شده تمام شده‌اند؟
گزارش‌هایی از توقف خاموشی‌های زمان‌بندی‌شده منتشر شده، اما قطعی‌های منطقه‌ای یا فنی ممکن است همچنان رخ دهد.
۳. آیا در مهر ۱۴۰۵ برق قطع می‌شود؟
برای همه مناطق نمی‌توان پاسخ یکسان داد و وضعیت به شرایط شبکه و شرکت توزیع برق منطقه بستگی دارد.
۴. چرا بعد از وعده پایان خاموشی‌ها باز هم برق برخی مناطق قطع می‌شود؟
قطعی برق می‌تواند ناشی از مشکلات فنی، تعمیرات یا محدودیت‌های منطقه‌ای باشد و الزاماً به معنای بازگشت خاموشی‌های سراسری نیست.
۵. آیا در زمستان ۱۴۰۵ هم برق قطع خواهد شد؟
در حال حاضر نمی‌توان وقوع یا عدم وقوع خاموشی در زمستان را به‌صورت قطعی اعلام کرد؛ شرایط تولید، مصرف و تأمین سوخت نیروگاه‌ها مؤثر است.
۶. زمان خاموشی برق را از کجا ببینیم؟
باید اطلاعیه‌ها و برنامه‌های شرکت توزیع برق منطقه خود را بررسی کنید.
۷. شماره گزارش قطعی برق چیست؟
شماره ۱۲۱ برای پیگیری و گزارش مشکلات مربوط به برق اعلام شده است.
۸. آیا پایان شهریور به معنی پایان همه قطعی‌های برق است؟
خیر. پایان دوره خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌شده با پایان قطعی‌های فنی یا منطقه‌ای یکسان نیست.
منبع: اندیشه معاصر