اقتصاد۲۴- تحول در بازار جهانی خودرو با سرعت بیشتری ادامه دارد و خودروهای مجهز به موتور احتراقی، جایگاه سابق خود را از دست می‌دهند. تازه‌ترین آمار‌ها نشان می‌دهد در شش ماه نخست سال ۲۰۲۶، سهم خودروهای بنزینی بدون احتساب مدل‌های هیبریدی از فروش جهانی خودروهای جدید به ۴۹ درصد رسیده است؛ رقمی که برای نخستین بار به زیر مرز ۵۰ درصد سقوط کرده است.
این تغییر در شرایطی رخ داده که در سال ۲۰۲۱ خودروهای بنزینی حدود ۷۳ درصد از بازار خودروهای جدید را در اختیار داشتند. به این ترتیب، طی تنها چند سال، سهم این خودرو‌ها کاهش قابل توجهی پیدا کرده و در مقابل، خودروهای برقی و سایر فناوری‌های کم‌مصرف در حال افزایش سهم خود از بازار هستند.
در نیمه نخست سال ۲۰۲۶، فروش خودروهای بنزینی حدود ۱۰ درصد کاهش یافت و به ۲۰.۲۵ میلیون دستگاه رسید. افزایش قیمت نفت و در پی آن گران‌تر شدن سوخت، یکی از مهم‌ترین عواملی است که مصرف‌کنندگان را به سمت خودرو‌هایی با هزینه استفاده پایین‌تر سوق داده است.
این روند در برخی بازار‌های بزرگ جهان شدیدتر بوده است. در چین، فروش خودروهای بنزینی ۲۶ درصد کاهش پیدا کرد و در اروپا نیز این بازار با افت ۱۳ درصدی روبه‌رو شد. افزایش نگرانی‌ها درباره هزینه سوخت و آینده بازار انرژی، در کنار توسعه سریع زیرساخت‌های خودروهای برقی، موجب شده است انتخاب خریداران در بسیاری از کشور‌ها تغییر کند.
در طرف مقابل، خودروهای برقی توانسته‌اند از این تغییر شرایط بیشترین بهره را ببرند. فروش خودروهای برقی در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ با رشد ۱۲ درصدی به ۶.۸۷ میلیون دستگاه رسید و سهم آنها از بازار جهانی به ۱۷ درصد افزایش یافت.
با این حال، عملکرد خودروهای برقی در مناطق مختلف یکسان نبوده است. چین که حدود نیمی از خودروهای برقی جهان در آن به فروش می‌رسد، پس از کاهش برخی مشوق‌های مالیاتی شاهد افت ۳ درصدی فروش خودروهای برقی بود. در آمریکای شمالی نیز پس از لغو یارانه‌ها توسط دولت دونالد ترامپ، فروش خودروهای برقی ۱۵ درصد کاهش یافت.
در مقابل، بازار اروپا شرایط متفاوتی داشت. فروش خودروهای برقی در این منطقه ۳۲ درصد افزایش پیدا کرد و برای نخستین بار در یک دوره شش‌ماهه، خودروهای برقی توانستند از خودروهای بنزینی پیشی بگیرند.
بیشتر بخوانید:پیام نگران‌کننده خودروسازان به بازار؛ تولید خودرو هنوز ۳۱ درصد عقب است
رشد بازار خودروهای برقی تنها به اروپا محدود نمانده است. فروش این خودرو‌ها در جنوب شرق آسیا ۸۱ درصد افزایش یافته و در منطقه اقیانوسیه نیز بیش از دو برابر شده است. این ارقام نشان می‌دهد که گذار از خودروهای بنزینی به خودروهای برقی در برخی بازار‌های جهان با سرعت قابل توجهی در حال انجام است.
در همین حال، شرکت‌های خودروسازی چین نقش پررنگی در بازار جهانی خودروهای برقی و هیبریدی قابل شارژ پیدا کرده‌اند. شرکت‌هایی مانند BYD و Geely در مجموع حدود ۶۰ درصد از بازار جهانی این خودرو‌ها را در اختیار دارند.
نفوذ خودروسازان چینی در بازار‌های خارج از چین نیز افزایش یافته است. در بازار‌هایی به جز آمریکا، اروپا و چین، بیش از نیمی از خودروهای برقی و هیبریدی قابل شارژ از چین وارد می‌شوند. این موضوع نشان می‌دهد رقابت در صنعت خودرو دیگر تنها میان خودروسازان سنتی اروپایی، آمریکایی و ژاپنی نیست و شرکت‌های چینی به یکی از بازیگران اصلی این بازار تبدیل شده‌اند.
بر اساس پیش‌بینی Mobility Global، خودروهای برقی تا سال ۲۰۳۰ بیش از ۳۰ درصد از تولید خودرو را به خود اختصاص خواهند داد و می‌توانند به یکی از غالب‌ترین انواع قوای محرکه در بازار جهانی تبدیل شوند.
با وجود این، کارشناسان معتقدند سرعت این تحول تا حد زیادی به سیاست‌های دولت‌ها بستگی دارد. مشوق‌های خرید، مالیات، توسعه زیرساخت شارژ و مقررات مربوط به آلایندگی می‌توانند سرعت جایگزینی خودروهای بنزینی با مدل‌های برقی را افزایش یا کاهش دهند.
با این حال، روند فعلی نشان می‌دهد که کاهش قیمت خودروهای برقی و پایین‌تر بودن هزینه نگهداری آنها می‌تواند حتی بدون حمایت‌های دولتی نیز به افزایش تقاضا کمک کند. بررسی رفتار مصرف‌کنندگان نیز نشان می‌دهد افرادی که خودروهای برقی خریداری کرده‌اند، معمولاً تمایل چندانی برای بازگشت به خودروهای بنزینی ندارند.
کاهش سهم خودروهای بنزینی به ۴۹ درصد در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ را می‌توان یکی از مهم‌ترین نشانه‌های تغییر ساختار بازار جهانی خودرو دانست. در حالی که فروش خودروهای بنزینی به ۲۰.۲۵ میلیون دستگاه کاهش یافته، فروش خودروهای برقی به ۶.۸۷ میلیون دستگاه رسیده است.
اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، خودروهای برقی در سال‌های آینده سهم بیشتری از بازار را به دست خواهند آورد و نقش خودروهای مجهز به موتور‌های بنزینی به تدریج محدودتر خواهد شد. با این حال، میزان حمایت دولت‌ها، قیمت انرژی، کاهش هزینه تولید باتری و توسعه زیرساخت شارژ همچنان عوامل تعیین‌کننده سرعت این گذار خواهند بود.