اقتصاد۲۴- جریان ورود خودرو به بازار در نیمه نخست سال جاری کاهش یافته است به‌طوری‌که تولید و فروش سه خودروساز بزرگ در کنار کاهش تیراژ و عرضه شرکت‌های مونتاژی و محدودیت‌های موجود در مسیر واردات، سه مسیر اصلی تامین خودرو در بازار را تحت فشار قرار داده است.
تازه‌ترین آمار منتشرشده در سامانه کدال نشان می‌دهد فروش ایران‌خودرو، سایپا و پارس‌خودرو در نیمه نخست سال نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۲۹درصد کاهش یافته و مجموع فروش این سه شرکت به ۲۷۰هزار و ۷۴۴دستگاه رسیده است.
افت فروش خودروسازان البته جدا از افت تولید آنها نیست. تولید سه شرکت بزرگ در نیمه نخست سال حدود ۳۱درصد کاهش یافته و بنابراین بخشی از کاهش فروش را می‌توان ناشی از کوچک شدن ظرفیت عرضه دانست.
تولید مونتاژی‌ها در ماه‌های گذشته تحت تاثیر مشکلات تامین قطعات، محدودیت‌های حمل‌ونقل و دشواری دسترسی به برخی نهاده‌های تولید قرار داشته و از سوی دیگر، واردات خودرو نیز با وجود افزایش نسبت به برخی دوره‌های گذشته، همچنان با محدودیت‌های ارزی، ثبت‌سفارش و تامین منابع مواجه است.
حتی با کنار گذاشتن تقاضای کاذب و تقاضایی که صرفا با انگیزه حفظ ارزش پول یا کسب سود شکل می‌گیرد، برآورد نیاز واقعی بازار در سطحی بالاتر از میزان عرضه فعلی قرار دارد. بنابراین، هرچه جریان ورود خودرو به بازار محدودتر شود، فاصله میان ظرفیت عرضه و نیاز بازار نیز می‌تواند افزایش پیدا کند.
تولید ماهانه سه خودروساز بزرگ در شهریور نسبت به مردادماه حدود ۷۵درصد افزایش یافته، اما فروش آنها در همین بازه تنها ۱۷درصد رشد کرده است. فاصله میان رشد تولید و فروش می‌تواند نشان‌دهنده آن باشد که بخشی از جهش تولید شهریورماه هنوز به فروش و تحویل تبدیل نشده یا برای جبران عقب‌ماندگی ماه‌های قبل مورد استفاده قرار گرفته است.
بنابراین، برای ارزیابی وضعیت عرضه در نیمه دوم سال، صرف افزایش تولید یک ماه کافی نیست و باید دید آیا این رشد می‌تواند در ماه‌های آینده تداوم پیدا کند و به افزایش واقعی خودروهای عرضه‌شده به بازار منجر شود یا خیر. در این میان، کاهش ۲۴درصدی فروش ایران‌خودرو، افت ۳۴درصدی سایپا و کاهش ۶۰درصدی فروش پارس‌خودرو در شش ماه نخست سال، تصویر متفاوتی از فشار واردشده بر کانال عرضه ارائه می‌کند.
بررسی جزئیات آمار منتشرشده در وب‌سایت کدال همچنین نشان می‌دهد که خودروسازان در حالی در نیمه نخست سال قبل، ۳۸۳ هزار و ۴۵۰ دستگاه به فروش رساندند که در ۶ ماهه امسال این رقم به ۲۷۰ هزار و ۷۴۴ دستگاه کاهش یافته است.
در این میان، ایران‌خودرو در حالی در نیمه نخست سال گذشته، ۲۵۳ هزار و ۷۱۲ دستگاه فروخته بود که در نیمه نخست امسال این رقم به ۱۹۲ هزار و ۹۷۸ دستگاه کاهش یافته است. این یعنی حجم فروش این خودروساز با افت ۲۴ درصدی در ۶ ماهه اول سال جاری همراه شده است.
سایپا در ۶ ماهه اول سال قبل ۹۸ هزار و ۸۸۲ دستگاه فروخته بود که این رقم از ابتدای سال مالی تا ۳۱ شهریورماه به ۶۵ هزار و ۴۶۴ دستگاه کاهش یافته است؛ بنابراین حجم فروش این خودروساز نیز در نیمه نخست امسال با افت ۳۳.۸ درصدی مواجه شده است.
فروش پارس خودرو در مردادماه در مقایسه با تیرماه با رشد قابل‌توجه ۲۲۸.۸ درصدی مواجه شده بود. هرچند فروش پنج‌ماهه آن در مقایسه با مدت مشابه سال قبل حکایت از افت ۶۳.۸ درصدی داشت.