اقتصاد۲۴- بازار سهام در روز آخر معاملات هفته دوم مهر ماه از همان دقایق پیش‌گشایش با موجی از تقاضا مواجه شد و موفق شد از ۸ میلیون واحد عبور کند. در پایان ۸۴ درصد از نماد‌های بازار سبزپوش بود و شاخص کل نیز از مرز ۸ میلیون واحد عبور کرد. ورود بیش از ۵ همت پول حقیقی، قدرت این روند را تایید کرد. با اینحال آیا بورس ظرفیت رشد تصاعدی را تا پایان سال حفظ خواهد کرد؟ برای سهامدارانی که سودهای سنگینی ثبت کرده‌اند، بهترین استراتژی در این سطح چیست؟ حفظ ترکیب فعلی، سیو سود در برخی تک‌سهم‌ها یا انتقال بخشی از منابع به صندوق‌های درآمد ثابت؟ در اینباره با یک کارشناس بازار سرمایه گفتوگو کردیم که در ادامه می‌خوانید.
فردین آقابزرگی، کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با اقتصاد ۲۴ با اشاره به عبور پرقدرت شاخص کل از مرز ۸ میلیون واحد اظهار داشت: این عبور قدرتمند نشان‌دهنده بازدهی ۲۰۵ درصدی شاخص کل از ابتدای سال ۱۴۰۴ و بازدهی ۱۲۰ درصدی آن از شروع معاملات سال ۱۴۰۵ یعنی هفته اول خردادماه تاکنون است که شاخص هم‌وزن و شاخص شناور آزاد نیز با نوسانی جزیی همین حدود از بازدهی را تأیید می‌کنند.
وی علت این رشد را نه صرفاً تجدید ارزیابی دارایی‌ها یا افزایش سودآوری شرکت‌ها، بلکه ناشی از اشباع سایر بازار‌های موازی مانند مسکن، خودرو، ارز و طلا دانست. از سوی دیگر، افت شدید سطح عمومی قیمت‌ها در سال ۱۴۰۴ و سال‌های پس از ۱۳۹۹ موجب شد بورس در مسیر رشد و جبران عقب‌ماندگی قرار گیرد.
این کارشناس بورس اشاره کرد: تا پایان شهریورماه متوسط نسبت P/E در بورس به ۹ مرتبه رسیده که نشان‌دهنده رشد ۲۰ درصدی حتی نسبت به مردادماه است، اما در نهایت سطح ارزندگی بورس عامل اصلی این اقبال بوده است.
وی افزود: اگرچه سود ۱۷۰۰ همتی کل شرکت‌های بورسی نسبت به دوره مشابه تنها ۲۵ درصد رشد داشته و نمی‌تواند به تنهایی جهش نسبت P/E از ۶ به ۹ را توضیح دهد، اما اشتیاق خریداران برای تبدیل نقدینگی به دارایی مالی به دلیل ارزندگی بورس این روند را شکل داده است.
آقابزرگی بورس را به دلیل نقدشوندگی بالا، عایدات مستمر و حمایت‌های قانونی مانند قوانین مالیاتی بازاری ممتاز برشمرد و یادآور شد: بر اساس آخرین آمار، حدود ۴۷ درصد از سود ۱۷۰۰ همتی شرکت‌ها میان سهام‌داران تقسیم شده که این امر بازدهی سالانه ۱۰ تا ۱۲ درصدی را ایجاد می‌کند؛ مزیتی که در بازار‌های موازی نظیر خودرو، مسکن یا طلا وجود ندارد.
کارشناس بازار سرمایه با توصیه به فعالان بازار و افرادی که در این دوره سود مناسبی کسب کرده‌اند، گفت: در مقطعی که بازار در چهار ماه ابتدایی سال با شتاب حرکت کرده، با احتساب رکود فروردین و اردیبهشت، بازدهی ۱۲۰ درصدی ایجاب می‌کند که سرمایه‌گذاران با دقت بیشتری به انتخاب و گزینش سهام و تشکیل پرتفوی بپردازند.
بیشتر بخوانید: تحلیل بورس امروز چهارشنبه ۱۵ مهر ۱۴۰۵/ شاخص کل از ۸ میلیون واحد عبور کرد
وی ادامه داد: در شش ماهه دوم سال مسلماً بازدهی با شتاب ماه‌های نخست کسب نخواهد شد، اما این کند شدن شتاب به منزله اصلاح، رکود یا تغییر روند نیست و برخلاف تصور برخی، اصطلاح ریزش درباره آن صدق نمی‌کند. بازار همچنان مستعد رشد است، اما این رشد با درصد کمتری نسبت به شش ماهه نخست رخ خواهد داد.
آقابزرگی بهترین راهکار شرایط فعلی را غربالگری شرکت‌ها دانست و گفت: بهتر است این اقدام انجام شود تا نماد‌هایی که قیمت آنها کماکان کمتر از ارزش ذاتی است، از شرکت‌های دارای قیمت بالاتر از ارزش ذاتی جدا شوند. وی روشن ساخت که این ارزیابی صرفاً بر اساس نسبت P/E نیست، بلکه حدود ۵۰ درصد از شرکت‌ها کماکان زیر ارزش ذاتی معامله می‌شوند و نسبت P/E تحلیلی (Forward) آنها توجیه‌پذیر است. با این حال، برخی شرکت‌ها نیز با وجود عدم برخورداری از سطح ارزندگی مناسب، در جریان گرایش نقدینگی به سمت اوراق سهام رشد کرده‌اند.
آقابزرگی درباره بازدهی بورس اظهار داشت: یک رشد و بازدهی حداقل ۲۰ تا ۲۵ درصدی نسبت به وضعیت فعلی بر بازار حکم‌فرما است و حتی در شرایط ابهامات سیاسی، اقتصادی و ناترازی‌های قابل توجه دولت در زمینه مالی، می‌توان انتظار رسیدن شاخص به ۱۰ میلیون واحد را تا پایان سال داشت.
وی افزود: حتی اگر تنش‌های ژئوپلیتیک و سیاسی نیز افزوده شود، مسلماً این روند رشد تحقق خواهد یافت.
وی با اشاره به جایگاه شاخص بورس تهران گفت: بزرگ‌ترین شاخص دنیا متعلق به بورس ایران است و جایی برای اصلاح آن وجود ندارد، چرا که این شاخص خود یکی از معیار‌های نشان‌دهنده سطح تورم در کشور است. شاخص ۶۷۴ واحدی در سال ۱۳۷۳ اکنون به ۸ میلیون و ۱۰۰ هزار واحد رسیده که نشان‌دهنده رشدی نزدیک به ۱۱ هزار برابر در یک تایم‌فریم بلندمدت است.
این کارشناس بازار سرمایه نزدیک‌ترین رقیب بازدهی بورس را سکه دانست که از سال ۱۳۷۳ تاکنون حدود ۸۵۰۰ برابر شده است.
وی تأکید کرد: در حال حاضر نیز کماکان همین جریان ادامه دارد، اما نسبت به چهار ماه ابتدایی سال ۱۳۹۵ با شیب بسیار کمتری همراه است.
این کارشناس بازار سرمایه، با اشاره به رابطه میان بازار‌ها تأکید کرد: تناسب و هم‌بستگی خاصی میان نرخ ارز، نوسانات آن و بازار بورس و سطح عمومی قیمت‌ها وجود دارد.
وی افزود: این موضوع به معنای تطبیق قطعی روند معاملات بورس با نرخ ارزی که به صورت دستوری مورد حمایت قرار می‌گیرد یا دستکاری می‌شود، نیست. پیش‌تر بحث ارزپاشی مطرح بود، اما اکنون بانک مرکزی اعلام کرده که در حال کنترل بازار ارز است، هرچند این اقدام در راستای وظایف آن به شمار می‌رود.
آقابزرگی تصریح کرد: بر اساس معیار‌ها و متغیر‌های اقتصادی، ارزش پول ملی متاثر از تورم، رشد اقتصادی، حجم نقدینگی و سایر متغیر‌های کلان است و نمی‌توان بازار ارز را با دستور، ارزپاشی، وعده و گفتار کنترل کرد.
به گفته این کارشناس بورس؛ برای کنترل نرخ ارز در بازار آزاد، باید متغیر‌های اثرگذار بر وضعیت اقتصادی و ارزش پول ملی بهینه‌سازی، بهبود و ساماندهی شوند.
وی با یادآوری تجربه سال‌های ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷ خاطرنشان کرد: در آن برهه نیز وزیر وقت اقتصاد، دلار ۳۸۰۰ تومانی و متعاقباً دلار ۴۲۰۰ را برای مدت‌های مدید ثابت تعیین کرد و اعلام شد هر کس به هر میزان ارز بخواهد می‌تواند دریافت کند، اما آن پروژه در نهایت منجر به تشکیل پرونده‌های متعدد قضایی و بروز فساد اقتصادی شد.
این تحلیل‌گر بازار سرمایه هم‌بستگی بورس با نرخ ارز را کاملاً درست دانست، اما این گزاره را که بورس صرفاً به دلیل کنترل چندروزه دلار دستخوش اصلاح شود قبول ندانست و اظهار داشت: شرایط به گونه‌ای است که گزینه‌ها، شرکت‌ها و صنایعی که کماکان زیر ارزش ذاتی معامله می‌شوند، موجبات شادابی و بهبود بورس را در شش‌ماهه دوم سال جاری فراهم خواهند کرد.
آقابزرگی در پایان خاطرنشان کرد: با این حال، این وضعیت شامل کلیه شرکت‌ها نمی‌شود، چرا که برخی شرکت‌ها در حال حاضر بالای ارزش ذاتی معامله می‌شوند. انتظار می‌رود که هدف‌گذاری شاخص کل بر اساس اطلاعات موجود می‌تواند به سمت ۱۰ میلیون واحد حرکت کند.