اقتصاد۲۴- بورس تهران معاملات دوشنبه را در شرایطی آغاز می‌کند که طی سه روز خروج سنگین پول حقیقی، فضای بازار سهام را متاثر کرد. هرچند در پایان معاملات روز گذشته، تقاضا تا حدودی بهبود یافت و ارزش صف‌های فروش از ۱۷ به ۸ همت رسید، خروج نزدیک به ۲.۹ همت پول حقیقی نشان می‌دهد که هنوز نمی‌توان از بازگشت اعتماد به بازار سهام صحبت کرد.
برای معاملات امروز، سناریوی محتمل همچنان نوسان منفی و افزایش فضای احتیاطی معامله‌گران است. به‌ویژه اگر اخبار سیاسی منفی ادامه پیدا کند. اظهارات غیررسمی و نگران‌کننده درباره احتمال تشدید تنش‌های نظامی مانع بازگشت پایدار تقاضا شده است.
بیشتر بخوانید: چرا ۱۱ همت پول حقیقی در سه روز از بورس خارج شد؟ / مساله فقط ریسک جنگ نیست!
البته اگر فشار فروش در نماد‌های بزرگ کاهش یابد و ورود پول حقیقی بهبود پیدا کند، احتمال دارد بخشی از افت اخیر جبران شود، اما سبز شدن تعداد زیادی از نماد‌ها به‌تنهایی برای تأیید تغییر روند کافی نیست.
در معاملات یکشنبه، شاخص کل با افت ۸۴ هزار و ۸۰۸ واحدی به ۸ میلیون و ۱۸۰ هزار واحد رسید. شاخص هم‌وزن نیز با کاهش حدود ۰.۱ درصدی، در محدوده ۲ میلیون و ۱۸۹ هزار واحد قرار گرفت. افت بیشتر شاخص کل در مقایسه با شاخص هم‌وزن نشان می‌دهد فشار فروش در شرکت‌های بزرگ و شاخص‌ساز همچنان نقش مهمی در جهت‌دهی به بازار دارد. از سوی دیگر، اختلاف سرانه فروش ۱۱۸ میلیون تومانی با سرانه خرید ۹۳ میلیون تومانی، برتری نسبی فروشندگان را نشان می‌دهد.
شاخص کل بورس در ماه اول پاییز مسیر صعودی قدرتمندی را طی کرد و در ۱۸ مهر با رشد ۱۳۴ هزار واحدی به ۸ میلیون و ۲۶۵ هزار واحد رسید. این روند در ۲۰ مهر با ثبت سطح ۸ میلیون و ۳۳۳ هزار واحد ادامه یافت و شاخص در ۲۱ مهر نیز از مرز ۸.۵ میلیون واحد عبور کرد و البته این صعود دوام نیاورد.
شاخص کل پس از عقب‌نشینی چند روزه، در اولین روز هفته جاری به ۸ میلیون و ۲۶۵ هزار واحد و در پایان معاملات یکشنبه به حدود ۸.۱۸ میلیون واحد رسید؛ بنابراین بخش مهمی از رشد نیمه نخست مهرماه در روز‌های اخیر از دست رفت و بازار وارد مرحله‌ای شد که حفظ دستاورد‌های قبلی به اندازه ثبت رکورد‌های جدید اهمیت دارد.
معاملات خرد و پالایشی‌ها؛ دو متغیر تعیین‌کننده
خروج نزدیک به ۸ همت پول حقیقی در شنبه ۲۵ مهر و تداوم خروج نقدینگی در یکشنبه، از تشدید احتیاط سرمایه‌گذاران حکایت دارد.
نامشخص بودن وضعیت مطالبات پالایشگاه‌ها و اجرای مصوبات مرتبط با شرایط اضطرار، ریسک تازه‌ای برای ارزیابی سودآوری و ارزش‌گذاری نماد‌های پالایشی ایجاد کرده است. بنابراین، حتی اگر بخشی از فشار فروش در سایر گروه‌ها کاهش یابد، روشن نشدن وضعیت این صنعت می‌تواند همچنان بر معاملات سهام پالایشی اثر بگذارد.
در معاملات دوشنبه، علاوه بر تغییرات شاخص کل و هم‌وزن، باید ارزش معاملات خرد، خالص تغییر مالکیت حقیقی‌ها و وضعیت صف‌های فروش را زیر نظر گرفت. اگر خروج پول کاهش پیدا کند و ارزش صف‌های فروش پایین بماند، می‌توان از احتمال شکل‌گیری تعادل موقت صحبت کرد، اما تداوم خروج نقدینگی و افزایش عرضه در نماد‌های شاخص‌ساز، احتمال ادامه اصلاح را تقویت می‌کند. تا زمانی که ریسک‌های سیاسی و مسائل پالایشی‌ها برطرف نشوند، بازگشت پایدار بورس به مدار صعودی چندان قابل اتکا نیست.