اقتصاد۲۴- قیمت دلار توافقی در مرکز مبادله ارز و طلای ایران در ابتدای مهر ۱۴۰۵، برابر با ۱۶۹ هزار و ۵۰۱ تومان بود و در پایان مهرماه به ۱۸۴ هزار و ۳۸۲ تومان رسید. به این ترتیب، قیمت دلار توافقی در یک ماه ۱۴ هزار و ۸۸۱ تومان افزایش یافت و بازدهی مثبت ۸.۷۸ درصدی را ثبت کرد.
بررسی ارقام نشان می‌دهد که رشد قیمت دلار توافقی در مهر، از افزایش آن در مدت مشابه سال گذشته به‌مراتب بیشتر بوده است. قیمت دلار مرکز مبادله در ابتدای مهر ۱۴۰۴، برابر با ۶۹ هزار و ۸۷۴ تومان بود و در نخستین روز آبان همان سال به ۷۰ هزار و ۲۰۲ تومان رسید. بنابراین، دلار توافقی در این بازه یک‌ماهه تنها ۳۲۸ تومان افزایش قیمت داشت که معادل رشد ۰.۴۷ درصدی بود.
مقایسه این دو دوره نشان می‌دهد که رشد قیمت دلار توافقی در مهر امسال شتاب بیشتری گرفته است. با این حال، برای ارزیابی دقیق‌تر عملکرد این بازار باید روند قیمت در بازه طولانی‌تر و نسبت آن با تحولات بازار آزاد نیز بررسی شود.
قیمت دلار توافقی در نخستین روز فروردین ۱۴۰۵، برابر با ۱۳۷ هزار و ۴۷۲ تومان بود و در پایان مهرماه به ۱۸۴ هزار و ۳۸۲ تومان رسید. به این ترتیب، قیمت دلار مرکز مبادله طی هفت ماه نخست سال ۴۶ هزار و ۹۱۰ تومان افزایش یافت و بازدهی ۳۴.۱۲ درصدی را ثبت کرد.
این میزان رشد در مقایسه با عملکرد دلار توافقی در هفت ماه نخست سال ۱۴۰۴ قابل توجه است. قیمت دلار در ابتدای فروردین ۱۴۰۴، برابر با ۶۸ هزار و ۸۶۰ تومان بود و در ابتدای آبان همان سال به ۷۰ هزار و ۲۰۲ تومان رسید. بر این اساس، دلار توافقی در این بازه تنها هزار و ۳۴۲ تومان افزایش قیمت داشت و بازدهی ۱.۹۵ درصدی را ثبت کرد.
مقایسه این ارقام نشان می‌دهد که قیمت دلار توافقی در هفت ماه نخست امسال، هم از نظر میزان افزایش قیمت و هم از نظر درصد رشد، عملکرد متفاوتی نسبت به مدت مشابه سال گذشته داشته است.
در حالی قیمت دلار توافقی در هفت ماه نخست سال ۱۴۰۵، رشد ۳۴.۱۲ درصدی را ثبت کرده که قیمت دلار در بازار آزاد از ۱۵۲ هزار تومان در ابتدای فروردین به ۲۷۰ هزار تومان در پایان مهرماه رسیده است. به این ترتیب، قیمت دلار آزاد در این دوره ۱۱۸ هزار تومان افزایش یافته و بازدهی مثبت ۷۷.۶۳ درصدی داشته است.
این اختلاف در سرعت رشد دو رقم، باعث گسترش فاصله قیمتی دلار توافقی و بازار آزاد شده است. در ابتدای سال، دلار آزاد ۱۵۲ هزار تومان و دلار توافقی ۱۳۷ هزار و ۴۷۲ تومان بود؛ بنابراین فاصله دو نرخ به ۱۴ هزار و ۵۲۸ تومان می‌رسید. اما در ابتدای آبان، با رسیدن دلار آزاد به ۲۷۰ هزار تومان و دلار توافقی به ۱۸۴ هزار و ۳۸۲ تومان، این فاصله به ۸۵ هزار و ۶۱۸ تومان افزایش یافت.
به این ترتیب، شکاف قیمتی دو نرخ طی هفت ماه ۷۱ هزار و ۹۰ تومان بزرگ‌تر شده است. همچنین، فاصله دلار توافقی با قیمت دلار در بازار آزاد که در ابتدای سال حدود ۹.۶ درصد قیمت دلار آزاد بود، در ابتدای آبان به حدود ۳۱.۷ درصد رسید. این روند نشان می‌دهد که با وجود افزایش قابل توجه قیمت دلار توافقی، بازار آزاد با سرعت بیشتری رشد کرده است. در نتیجه، افزایش قیمت در مرکز مبادله به کاهش فاصله دو بازار منجر نشده و شکاف قیمتی میان آنها در هفت ماه نخست سال افزایش یافته است.
کاهش فاصله میان قیمت دلار مرکز مبادله و بازار آزاد از اهداف مطرح شده در سیاست‌گذاری بازار ارز بوده است. منطق این رویکرد آن است که نزدیک‌تر شدن بازار رسمی به قیمت‌های بازار آزاد، انگیزه‌های ناشی از اختلاف قیمت را کاهش دهد و به همگرایی بیشتر بازار‌ها کمک کند. با این حال، ارقام هفت ماه نخست سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که رشد قیمت دلار توافقی به‌تنهایی برای محدود کردن شکاف با بازار آزاد کافی نبوده است.