اقتصاد۲۴ـ نگرانی‌ها درباره تأمین گاز در زمستان امسال از پیش‌بینی کارشناسان فراتر رفته و به هشدار‌های رسمی شرکت ملی گاز رسیده است. مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، اخیراً از احتمال بروز تنش گازی در ۱۱ استان خبر داد و اعلام کرد مصرف گاز در پنج روز، حدود ۷۰ میلیون مترمکعب، معادل ۳۰ درصد، افزایش یافته است. از سوی دیگر، با وجود بازگشت بخشی از ظرفیت آسیب‌دیده پالایشگاه‌ها، همچنان ۱۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت روزانه تولید گاز کشور خارج از مدار است. در چنین شرایطی، نگرانی از محدودیت سوخت نیروگاه‌ها و صنایع و تشدید رکود تولید افزایش یافته است. در این خصوص با یک کارشناس حوزه انرژی گفتوگو کردیم که در ادامه می‌خوانید.
هاشم اورعی، کارشناس حوزه انرژی و رئیس اتحادیه انجمن‌های علمی انرژی ایران، در گفتوگو با اقتصاد۲۴ به تشریح وضعیت ناترازی گاز در زمستان سال جاری و سال گذشته پرداخت و ابعاد مختلف این چالش را بررسی کرد.
هاشم اورعی با اشاره به وضعیت تولید و مصرف گاز در سال گذشته اظهار داشت: «سال گذشته وقتی وارد فصل زمستان شدیم، تولید گاز کشور تقریباً روزانه ۸۳۰ میلیون مترمکعب بود. با توجه به ثبات نسبی در طول سال، مشکلی نداشتیم؛ اما با سرد شدن هوا، مصرف بخش خانگی و تجاری به شدت افزایش یافت.»
بیشتر بخوانید: علت ناترازی گاز ایران چیست؟ نقش نشتی و تجهیزات فرسوده در هدررفت انرژی
وی افزود: «با وجود وارداتی که از سایر کشور‌ها داشتیم، در اوج سرما مصرف گاز بخش خانگی و تجاری ما به حدود ۶۰۰ تا ۶۵۰ میلیون مترمکعب در روز رسید. به همین دلیل نتوانستیم سوخت مورد نیاز سایر بخش‌ها از جمله نیروگاه‌ها و صنایع را به طور کامل تامین کنیم. نیروگاه‌ها مجبور شدند به سمت سوزاندن مازوت و گازوئیل بروند و گاز صنایع نیز قطع شد.»
رئیس اتحادیه انجمن‌های علمی انرژی ایران با تشریح تبعات قطعی گاز و برق صنایع گفت: «نتوانستیم گاز صنایع را برای چند ماه در زمستان تامین کنیم و در نتیجه، تولید کشور به شدت آسیب دید. بر اساس آمار‌های مرکز آمار ایران، در پایان بهار امسال نسبت به بهار سال گذشته، بخش صنعت ما رشد منفی ۱۴.۷ درصدی داشته است که مهم‌ترین دلیل آن، عدم امکان تامین برق در تابستان و گاز در زمستان بوده است.»
وی ادامه داد: «ما در اوج سرما در سال گذشته با حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیون مترمکعب کسری گاز در روز مواجه بودیم.»
اورعی با اشاره به شرایط امسال و صدمات واردشده به تاسیسات تولید گاز در جنگ ۴۰ روزه توضیح داد: «امسال متأسفانه در پی حمله آمریکا به تاسیسات گاز کشور، چه در بخش تولید و چه در پالایش و انتقال، ۱۳۰ میلیون مترمکعب در روز از توان تولید را از دست داده‌ایم.»
وی افزود: «تا اکنون و تا یکی دو هفته آینده شاید با تلاش‌ها حدود ۳۰ میلیون مترمکعب آن برگردد، اما کماکان ۱۰۰ میلیون مترمکعب را کسری نسبت به سال گذشته داریم که امسال نمی‌تواند به مدار برگردد. این میزان کسری، به ناترازی و کسری سال گذشته ما اضافه می‌شود و وضعیت امسال را به مراتب بدتر از سال گذشته خواهد کرد.»
این کارشناس حوزه انرژی با تاکید بر رابطه مستقیم دمای هوا و میزان مصرف گاز تصریح کرد: «هر یک درجه‌ای که هوا سردتر می‌شود، تقریباً ۲۵ میلیون مترمکعب به مصرف گاز خانگی اضافه می‌شود. پیش‌بینی این است که به محض سرد شدن هوا، مصرف بخش خانگی جهش خواهد داشت.»
وی اضافه کرد: «اگر از مجموع تولید که با کسر ۱۳۰ میلیون مترمکعب، به حدود ۷۰۰ میلیون مترمکعب رسیده است، حدود ۶۰۰ میلیون مترمکعب صرف بخش خانگی شود، تنها حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب برای تامین نیروگاه‌ها و صنایع باقی می‌ماند. این در حالی است که نیاز طبیعی این بخش‌ها حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعب در روز است؛ بنابراین با کسری ۳۰ تا ۴۰ درصدی گاز در امسال مواجه هستیم.»
اورعی در پایان ضمن هشدار نسبت به تبعات این ناترازی برای صنعت کشور گفت: «در شرایط افزایش کسری انرژی، نیروگاه‌ها مجبور می‌شوند به سمت مصرف مازوت و گازوئیل بروند؛ اما استفاده از مازوت هم چالش‌های فنی دارد و هم به دلیل آلایندگی شدید در مجاورت شهر‌های بزرگ با محدودیت روبروست. تامین و لجستیک گازوئیل نیز مشکلات خود را دارد. از این رو پیش‌بینی می‌کنیم امسال با کمبود برق نیز مواجه شویم.»
وی تاکید کرد: «مطابق معمول، بیشترین فشار و قطعی بر دوش بخش صنعت خواهد بود. وقتی صنعت گاز کافی نداشته باشد، تولید نسبت به گذشته کاهش می‌یابد و نتیجه آن تداوم رکود در بخش صنعت خواهد بود.»