اقتصاد۲۴- سی‌ان‌ان نوشت: انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا می‌تواند پیامدهایی فراتر از مرزهای این کشور داشته باشد. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، نزدیک به دو سال است که دهه‌ها سیاست خارجی آمریکا را دگرگون کرده و متحدان و دشمنان واشنگتن را به یک اندازه نگران و سردرگم ساخته است. اکنون هر دو گروه منتظرند ببینند شکست انتخاباتی ترامپ در داخل آمریکا چگونه بر اقدامات او در عرصه بین‌المللی تأثیر خواهد گذاشت.
برای ایران، اسرائیل و اوکراین، اهمیت نتایج انتخابات بسیار فراتر از این است که کدام حزب کنترل کنگره را در اختیار می‌گیرد. این نتایج می‌تواند بر تصمیم ترامپ برای دستیابی به توافق با تهران یا ادامه جنگ، میزان تداوم حمایت دیرینه واشنگتن از اسرائیل و همچنین فشار او بر کی‌یف برای پذیرش شروط پایان جنگ روسیه تأثیر بگذارد.
دموکرات‌ها ابزارهای جدیدی برای به چالش کشیدن ترامپ در اختیار خواهند داشت. با این حال، رئیس‌جمهور آمریکا همچنان آزادی عمل قابل‌توجهی در عرصه سیاست خارجی دارد و همین مسئله این پرسش را برای رهبران جهان مطرح می‌کند: آیا شکست انتخاباتی ترامپ او را به مصالحه و سازش بیشتر سوق می‌دهد یا باعث می‌شود برای تحمیل خواسته‌هایش مصمم‌تر شود؟
در ادامه، تأثیر نتایج انتخابات بر مهم‌ترین پرونده‌های سیاست خارجی واشنگتن بررسی شده است:
ایران از شکست ترامپ در انتخابات میان‌دوره‌ای استقبال می‌کند، اما خود را برای اتفاقات بعدی آماده می‌سازد؛ از احتمال حمله نظامی جدید آمریکا گرفته تا تلاش تازه واشنگتن برای دستیابی به توافق.
ترامپ در گفت‌وگویی با شبکه فاکس‌نیوز پذیرفت که جنگ با ایران تا حدودی در شکست جمهوری‌خواهان نقش داشته است. اما جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، صریح‌تر صحبت کرد و روز چهارشنبه در مطلبی مفصل در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «دلیل شکست ما، جنگ بود.»
تهران پس از هشت ماه هدف قرار دادن شریان‌های اقتصادی منطقه با هدف برانگیختن مخالفت رأی‌دهندگان آمریکایی با جنگ، شکست جمهوری‌خواهان را به‌عنوان حکمی عمومی علیه این جنگ مورد استقبال قرار داده است. ترامپ نیز اذعان کرده که افزایش قیمت‌ها در نتیجه جنگ، در این شکست نقش داشته است.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران که هدایت مذاکرات با آمریکا را بر عهده داشته، در شبکه ایکس نوشت: «اگر دولت آمریکا برای خدمت به اربابان و باج‌گیران بین‌المللی، به خواست مردم خود خیانت کند، خواهد فهمید که پاسخ منفی ما با کابوسی همراه خواهد بود.»
تهران روی تغییر رویکرد واشنگتن حساب باز نکرده است. ایران گفته است هرکس تصور کند نتایج انتخابات سیاست آمریکا را تغییر خواهد داد، «عمیقاً در اشتباه است». مقام‌های ایرانی نیز می‌گویند راهبرد ایران به انتخابات آمریکا وابسته نیست و این کشور هم‌زمان با تشدید دیپلماسی، خود را برای جنگی دیگر آماده می‌کند.
خطر تشدید تنش‌ها واقعی است. گزارش‌ها درباره احتمال صدور دستور حملات جدید و شدیدتر از سوی ترامپ، نگرانی‌ها را در سراسر منطقه افزایش داده و تهران هشدار داده است که دامنه پاسخ تلافی‌جویانه آن بسیار گسترده‌تر از دورهای قبلی خواهد بود.
ترامپ این هفته به برخی خبرنگاران گفته است که در حال بررسی حمله‌ای شدید به ایران است، اما به گروهی دیگر گفته که در حال حاضر برنامه فوری برای تشدید تنش‌ها ندارد.
جمهوری‌خواهان ارشد، جنگ با ایران را عامل نتایج ضعیف انتخابات میان‌دوره‌ای می‌دانند.
علی واعظ از گروه بین‌المللی بحران در گفت‌وگو با سی‌ان‌ان گفت: «جنگ ایران به باری سیاسی بر دوش ترامپ تبدیل شده و او را در برابر انتخابی دشوار قرار داده است: یا به توافقی آبرومندانه دست یابد که بتواند آن را پیروزی اعلام کند، یا برای بازپس‌گیری ابتکار عمل، بر گزینه نظامی پافشاری کند.»
او افزود: «خطر این است که رئیس‌جمهوری که در پای صندوق‌های رأی تضعیف شده، برای بازیابی اعتبار خود به دنبال جبران شکست در میدان نبرد باشد.»
دیپلماسی مسیر دیگری پیش روی دو طرف قرار می‌دهد. مذاکراتی که در طول تابستان متوقف شده بود، طی هفته گذشته بار دیگر سرعت گرفته است. تهران مقام‌هایی را نزد میانجی‌های قطری فرستاده و قطر نیز در حال انتقال پیشنهادهایی میان ایران و واشنگتن است.
پیش از برگزاری انتخابات، ایران پیشنهاد داده بود در صورتی که ترامپ با هفت شرط تهران موافقت کند، تنگه هرمز ظرف دو روز بازگشایی شود.
سانام وکیل از اندیشکده چتم‌هاوس گفت مقامات ایران «ممکن است احساس کنند موضعشان تأیید شده است»، اما این موضوع لزوماً مشکلات آن‌ها را حل نمی‌کند.
او گفت ترامپ به یک پیروزی دیپلماتیک نیاز دارد، اما ممکن است تمایلی نداشته باشد که ضعیف به نظر برسد. در مقابل، تهران نیز ممکن است شکست انتخاباتی ترامپ را فرصتی برای مطالبه امتیازات بیشتر تلقی کند.
به گفته وکیل، انتظار می‌رود دیپلماسی در کنار تهدیدهای نظامی تشدید شود و دستیابی به توافقی موقت درباره تنگه هرمز، در مقایسه با یک توافق جامع، «واقع‌بینانه‌تر» است.
دونالد ترامپ در جریان سخنرانی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در ضیافت شام کاخ سفید در ۷ ژوئیه ۲۰۲۵ حضور دارد.
در اسرائیل، نخستین غافلگیری در روز انتخابات زمانی رقم خورد که اعلام شد ترامپ به‌طور ناگهانی کمک‌های نظامی آمریکا به این کشور را قطع خواهد کرد.
نتایج انتخابات، که در آن دموکرات‌ها هر دو مجلس کنگره را با پیروزی قاطع موسوم به «سونامی آبی» تصاحب کردند، در اسرائیل به‌منزله زنگ خطری بسیار جدی تلقی شده است.
حمایت دوحزبی از اسرائیل در آمریکا پیش از این نیز رو به افول گذاشته بود؛ دموکرات‌ها به دلیل شمار بالای قربانیان جنگ غزه از اسرائیل خشمگین شده‌اند و شمار فزاینده‌ای از جمهوری‌خواهان نیز معتقدند آمریکا بیش از اندازه از این کشور حمایت کرده است.
مایکل اورن، سفیر سابق اسرائیل در آمریکا، گفت: «در حال حاضر، تنها موضوعی که هر دو حزب بر سر آن اتفاق‌نظر دارند، انتقاد از اسرائیل است.»
او در گفت‌وگو با سی‌ان‌ان افزود: «این مسئله به یکی از اصول سازمان‌دهنده حزب دموکرات تبدیل شده و در حال تبدیل شدن به یکی از اصول سازمان‌دهنده بخش بزرگی از حزب جمهوری‌خواه نیز هست.»
اورن گفت پایان کمک‌های آمریکا تنها آغاز روندی است که تازه شروع به آشکار شدن کرده است.
به گفته او، این احتمال وجود دارد که آمریکا همکاری اطلاعاتی با اسرائیل و همچنین توسعه مشترک سامانه‌های نظامی مهم، از جمله سامانه پدافند هوایی مشهور گنبد آهنین، را نیز متوقف کند.
او همچنین به شورای امنیت سازمان ملل اشاره کرد؛ جایی که رؤسای‌جمهور جمهوری‌خواه و دموکرات آمریکا تاکنون با استفاده از حق وتوی واشنگتن از اسرائیل حمایت کرده‌اند.
اورن تأکید کرد: «ما در پایان یک دوران قرار داریم.»
دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۵ برای برگزاری یک نشست خبری مشترک در کاخ سفید وارد محل کنفرانس می‌شوند.
یاکوف کاتز، سردبیر سابق روزنامه جروزالم پست، هشدار داد که تحولات بیشتری در راه است.
او در شبکه ایکس نوشت: «آنچه ترامپ روز گذشته درباره کمک‌های نظامی اعلام کرد، تنها نوک کوه یخِ تغییراتی است که ممکن است رخ دهد؛ فروش تسلیحات می‌تواند متوقف شود، تحریم‌هایی پیشنهاد شود و بودجه برنامه‌های اقتصادی مشترک قطع شود.»
احساسات ضداسرائیلی در جریان جنگ ایران نیز شدت بیشتری گرفت. بخش‌هایی از جامعه رأی‌دهندگان آمریکا، حملات مشترک آمریکا و اسرائیل را جنگی می‌دانند که نتانیاهو به ترامپ تحمیل کرده است.
حتی در شرایط کنونی نیز نتانیاهو برای ازسرگیری حملات به ایران فشار وارد می‌کند؛ اقدامی که می‌تواند جنگی را دوباره شعله‌ور کند که افزایش قیمت بنزین و هزینه‌های زندگی را به دنبال داشت و در شکست سنگین جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای نقش ایفا کرد.
نتانیاهو در داخل اسرائیل نیز با بحران سیاسی روبه‌رو است. او در انتخاباتی که یک هفته پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا برگزار شد، اکثریت خود را در پارلمان از دست داد.
با این حال، رقیب اصلی او، گادی آیزنکوت، رئیس سابق ستاد کل ارتش اسرائیل، نیز از اکثریت مطلق برخوردار نیست و احتمالاً برای تشکیل دولت به همکاری با احزاب عربی نیاز خواهد داشت؛ احزابی که در این انتخابات شاهد مشارکت بی‌سابقه رأی‌دهندگان بودند.
یائیر گولان، رهبر حزب چپ‌گرای دموکرات‌ها، هشدار داد که اسرائیل «وقت تلف کردن ندارد» و باید نتانیاهو را کنار بگذارد و مسیر کشور را از تحریم‌ها و انزوای بین‌المللی دور کند.
اوکراین در انتظار جهان پس از ترامپ
ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، در ۲۸ فوریه ۲۰۲۵ در دفتر بیضی کاخ سفید از سوی ترامپ و جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، مورد سرزنش قرار می‌گیرد.
برای کی‌یف، واکنش به تحولات آمریکا حتی پیش از برگزاری انتخابات آغاز شده بود. اما روز چهارشنبه، واکنش رسمی اوکراین نسبتاً محدود بود.
طی هفته‌های گذشته، روابط ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، با ترامپ به‌شدت رو به وخامت گذاشته است.
ترامپ خواستار برکناری زلنسکی شده، به دنبال توافق‌های انرژی به نفع روسیه رفته و اجازه داده است وابستگی‌های اوکراین به آمریکا در حوزه فناوری و اطلاعات، به شکلی غیرقابل توضیح مختل شود.
در نتیجه، کی‌یف ناچار شد از همان ابتدا موضع خود را مشخص کند: انتظار کشیدن، آن هم با فوریت، برای رسیدن به جهان پس از ترامپ.
هنگامی که این چشم‌انداز روز چهارشنبه بیش از پیش آشکار شد، مقام‌های اوکراینی سکوت نسبی اختیار کردند. شاید زلنسکی ترجیح داده بود انتشار تصاویر طنزآمیز از او که در مقابل تلویزیون و در حال تماشای پوشش انتخابات میان‌دوره‌ای، با یک بطری آبجو و مقداری پاپ‌کورن نشسته بود، به‌جای او پیام را منتقل کند.
سرگی کیسلیتسیا، یکی از معاونان دفتر ریاست‌جمهوری اوکراین، در تلویزیون این کشور وعده داد که کی‌یف به دنبال «توسعه روابط واقعی، عادی و باثبات» با هر دولتی که در قدرت باشد، ادامه خواهد داد.
او همچنین گفت اوکراین به دنبال دریافت موشک‌های رهگیر پاتریوت خواهد بود و تلاش می‌کند خود را با کنگره جدید و موج احتمالی فرمان‌های اجرایی ترامپ که ممکن است با هدف بی‌اثر کردن نقش کنگره صادر شوند، وفق دهد.
با این حال، نمی‌توان این واقعیت را نادیده گرفت که تضعیف موقعیت ترامپ و آغاز شمارش معکوس برای پایان دوره ریاست‌جمهوری و جهان‌بینی سیاسی او، به نفع کی‌یف است.
ترامپ ادعا کرده بود که دستیابی به صلح آسان است، اما در عمل اوکراین را به دلیل نپذیرفتن خواسته‌های کشور متجاوز، مجازات کرد.
او زلنسکی را تحقیر کرد، مورد سرزنش قرار داد و سپس هر از گاهی دوباره با او روابط دوستانه برقرار کرد؛ در حالی که متحدان اروپایی آمریکا، که از فروپاشی اتحادهای امنیتی چندین‌ساله وحشت‌زده شده بودند، تلاش می‌کردند این روابط را ترمیم کنند.
اوکراین همچنان برای انجام بسیاری از اقدامات به ترامپ و ایالات متحده نیاز دارد: تأمین تسلیحات، کمک‌های مالی و تضمین گسترده‌تر واشنگتن مبنی بر اینکه در کنار اوکراین قرار دارد.
با این حال، کی‌یف پس از ماه‌ها رفتار خصمانه واشنگتن، به این نتیجه رسیده است که نمی‌تواند به آمریکا متکی باشد.
اما شمارش معکوس برای پایان دوران ترامپ یک جنبه منفی نیز دارد: این احتمال وجود دارد که ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، به این نتیجه برسد که احتمالاً تنها یک سال فرصت دارد تا پیش از آنکه رقابت‌های انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ سیاست جمهوری‌خواهان را دوباره به سمت جریان اصلی حامی اوکراین سوق دهد، به هر قیمتی بهترین نتیجه ممکن را در جنگ خود به دست آورد.
پوتین تاکنون نتوانسته است از متحد ظاهراً قدرتمند خود، یعنی ترامپ، برای دستیابی به پیروزی چشمگیری در میدان نبرد استفاده کند.
اما ممکن است اکنون، در شرایطی که شعله‌های اقتدار ترامپ رو به خاموشی است، تلاش کند این وضعیت را تغییر دهد.