یک کارشناس اقتصادی میگوید: تحریمهای آمریکا به قدری گسترده است که فعال شدن مکانیزم ماشه تاثیر چندانی بر اقتصاد ایران نخواهد داشت. البته شاید این دیدگاه با واقعیتهای اقتصادی کشور و دشواریهای زندگی مردم همخوانی نداشته باشد، اما با توجه به تجربیات گذشته به این نتیجه خواهیم رسید که در برابر تحریمها، چه از سوی آمریکا و چه در سطح بینالمللی، باید برای عادیسازی زندگی مردم اقداماتی هرچند سخت انجام بگیرد. هرچند ممکن است تاثیر آن بر برخی افراد در جایگاههای خاص کمتر محسوس باشد.
افزایش دهها برابری قیمت کالاهای اساسی، سفره خانوار ایرانی را کوچکتر کرده و هشدارها درباره بحران تغذیه و افزایش فقر را جدیتر ساخته است. کارشناسان بر ضرورت بازنگری فوری در سیاستهای اقتصادی، مدیریت تورم و حمایت هدفمند از خانوارها تأکید دارند تا از پیامدهای بلندمدت این شکاف معیشتی بر ثبات اجتماعی جلوگیری شود.
یک اقتصاددان میگوید: ما ناچار شدهایم به اقتصاد دهه ۶۰ برگردیم. اگر انتقادی هست باید به سمت کسانی باشد که شرایط را به آن دوره برگرداندند؛ بنابراین اقتضای شرایط جنگی و اکنون که در شرایط نه صلح و نه جنگ به سر میبریم، که به مراتب بدتر از جنگ است، این است که دولت تمام قد از طبقات و گروههایی که در این شرایط آسیب میبینند، حمایت کند.
سید نجیب حسینی عضو کمیسیون برنامه و بودجه گفت: حتی اگر منابع ارزی و مالی کشور در وضعیت خوبی باشد، باز هم ریختوپاش هیچ توجیهی ندارد و فرهنگ اسراف نباید در جامعه گسترش پیدا کند
در سالهای اخیر، جهان مالی شاهد ظهور ابزارها و مدلهای نوینی بوده که به رشد بازارهای مالی و افزایش مشارکت سرمایهگذاران کمک کردهاند. یکی از این مدلهای نوآورانه، پراپ فرمها هستند که در بسیاری از کشورها به بستری مهم برای معاملهگران حرفهای و علاقهمندان به بازارهای مالی تبدیل شدهاند. اما آینده پراپ فرم در ایران چگونه خواهد بود و چه فرصتهای اقتصادی را میتواند ایجاد کند؟
پیام یکشنبه شب رهبر انقلاب کاملا روشن است، بهبود وضعیت کسب و کارها، خروج از وضعیت تعلیق جامعه و هم چنین اتمام وضعیت روانی جنگ زده میان شهروندان را میتوان از جمله مصادیق پیام رهبری دانست. کما این که خروج از وضعیت «نه جنگ نه صلح» نیازمند راهحلهایی است که واقعبینانه باشد و توامان به ظرفیتهای ملی تکیه کند و شاید یکی از مصادیق این راهبرد جدید در عرصه سیاست خارجی، بهروزرسانی نظام دیپلماسی کشور و بازی دادن جدیتر میانجیها باشد.
اقشار ضعیف نیز با حذف یارانه، افزایش بیکاری و کاهش خدمات، به اقتصاد غیررسمی و کمکهای خیریه وابسته شدهاند. این دوره نقطه اوج جابهجایی و فروپاشی ساختار طبقاتی، سقوط سرمایه اجتماعی و تثبیت اقتصاد بقا در ایران است؛ وضعیتی که در صورت تداوم، پایداری جامعه را تهدید خواهد کرد.
مکانیزم ماشه، که در قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت (۲۹ تیر ۱۳۹۴ / ۲۰ ژوئیه ۲۰۱۵) گنجانده شده، مانند سایهای سنگین بر اقتصاد ایران، امکان بازگشت خودکار تحریمهای سازمان ملل را در صورت نقض برجام فراهم میکند.
عضو اتاق بازرگانی ایران اظهار کرد: التهابات رخ داده در بازارهای اقتصادی بیشتر محصول کجفهمی عامه و شیطنت کسانی است که میخواهند قیمت ارز بالا برود. همیشه افرادی هستند که قصد دارند از این تنشها سود ببرند و به نفع آنها باشد که شرایط را به ضرر مردم نشان دهند.
با خروج آمریکا از برجام در سال ۱۳۹۷ و بازگشت تحریمهای ثانویه، شرکتهای اروپایی به سرعت ایران را ترک کردند و سازوکار جایگزینی مانند اینستکس نیز کارآمد نشد. نتیجه آن بود که سهم اروپا از صادرات ایران به پایینترین سطوح تاریخی رسید یعنی ۱ درصد در تجارت ایران!
بازار آشفته اقتصاد نفتزده ایران چنان در تلاطم است که هر بادی میتواند آن را تکان دهد؛ چه ایجاد تعرفههای ۵۰ درصدی آمریکا علیه هند باشد و چه فعال شدن مکانیسم ماشه که علیالظاهر نباید این دو خیلی به فروش نفت ما ارتباطی داشته باشد.
فعالسازی مکانیزم ماشه توسط کشورهای اروپایی تاثیرات بسیاری بزرگی بر اقتصاد ایران میگذارد و شرایط فروش نفت، قیمت ارز و... از آنچه امروز هست هم بدتر خواهد شد.
ایده کلان مدنیزاده برای اصلاحات اقتصادی را باید از دو منبع مکتوب استخراج کرد. این دو منبع مکتوب، اولی برنامه اصلاحات ساختاری بودجه است که نسخه مقدماتی آن در اوایل سال ۱۳۹۸ توسط سازمان برنامه و بودجه کشور منتشر شد
گزارش چشماندازهای اقتصادی جهان ژوئن ۲۰۲۵ بانک جهانی تصویری نگرانکننده از وضعیت اقتصادی ایران ترسیم میکند و هشدار میدهد که اقتصاد کشور در سال مالی ۲۰۲۵ -۲۰۲۶ با انقباض و کوچک شدن نیم درصدی مواجه خواهد شد