اقتصاد۲۴- بازگشت نااطمینانیهای سیاسی به فضای معاملات، بار دیگر مسیر بازارهای دارایی را تغییر داد. بورس تهران در معاملات روز یکشنبه تحتتاثیر افزایش نگرانیها نسبت به تشدید تنشهای منطقهای، با موج جدیدی از عرضه مواجه شد و بخش قابلتوجهی از سرمایه حقیقیها از بازار خارج شد. همزمان با افت نماگرهای سهامی، بازار ارز و طلا مسیر صعودی در پیش گرفتند و دلار آزاد بار دیگر به کانالهای بالاتر قیمتی بازگشت. به نظر میرسد در شرایط فعلی، معاملهگران بیش از آنکه بر متغیرهای بنیادی تمرکز داشته باشند، تحولات سیاسی و سطح ریسکهای پیرامونی را در تصمیمهای معاملاتی خود لحاظ میکنند.
معاملات بورس تهران در روز یکشنبه با افت تمامی نماگرهای اصلی بازار سهام دنبال شد. شاخص کل بورس تهران در جریان معاملات دیروز با کاهش حدود ۱۰۰هزار واحدی (معادل ۱.۹۵درصد) مواجه شد و در نهایت در سطح ۵میلیون و ۷۵هزار واحدی به کار خود پایان داد. این افت در شرایطی رقم خورد که شاخص کل طی هفتههای گذشته توانسته بود رشدهای قابلتوجهی را تجربه کند و به سطوح تاریخی جدیدی دست یابد. در کنار شاخص کل، شاخص هموزن نیز که وضعیت جامع بازار را منعکس میکند، با کاهش ۱.۵۲درصدی همراه شد و در محدوده یکمیلیون و ۳۱۷هزار واحد قرار گرفت. افت این شاخص نشان میدهد فشار فروش تنها محدود به شرکتهای بزرگ و شاخصساز نبوده و بخش گستردهای از نمادهای بازار را تحتتاثیر قرار داده است. در بازار فرابورس نیز شاخص کل این بازار با افت ۱.۲۴درصدی معاملات روز گذشته را به پایان رساند.
یکی از مهمترین نشانههای افزایش احتیاط میان معاملهگران، تشدید خروج پول حقیقی از بازار سهام بود. در جریان معاملات روز گذشته، بیش از ۷هزارمیلیارد تومان سرمایه توسط حقیقیها از بورس خارج شد. این میزان خروج سرمایه در شرایطی رخ داد که طی روزهای اخیر بازار سهام توانسته بود بخشی از اعتماد ازدسترفته سرمایهگذاران را بازیابی کند. با این حال، بازگشت ریسکهای سیاسی باعث شد سرمایهگذاران خرد بار دیگر رویکرد محافظهکارانه در پیش بگیرند. فعالان بازار سهام افزایش دوباره ریسکهای سیاسی و تنشهای منطقهای را به عنوان یکی از مهمترین متغیرها ارزیابی کردند. در چنین شرایطی، معاملهگران معمولا ترجیح میدهند بخشی از داراییهای پرریسک خود را کاهش داده و به سمت گزینههایی حرکت کنند که از دید آنها در برابر شوکهای سیاسی مقاومت بیشتری دارند.
بررسی وضعیت نمادهای معاملاتی در پایان روز نیز نشاندهنده غلبه فضای منفی در بازار بود. در پایان معاملات، ۷۴درصد از نمادها در بخش سرخ تابلو قرار گرفتند و تنها ۲۶درصد از نمادها توانستند رشد قیمتی را تجربه کنند. این آمار نشان میدهد فشار عرضه در معاملات روز گذشته فراگیر بوده و بسیاری از صنایع بازار تحتتاثیر فضای عمومی منفی قرار گرفتهاند. معاملات روز گذشته در حالی آغاز شد که در مرحله پیشگشایش بازار، حدود ۲۱هزارمیلیارد تومان سفارش خرید و ۵هزارمیلیارد تومان سفارش فروش در سامانه معاملات ثبت شده بود. با این حال، در ادامه معاملات و با افزایش فشار فروش، سمت عرضه تقویت شد.
بیشتر بخوانید:خبر فوری برای فعالان بازار سرمایه؛ وضعیت تعطیلی بورس در هفته آینده اعلام شد
در مجموع، با وجود معامله حدود ۳۲هزارمیلیارد تومان سهام، حقتقدم و صندوقهای سهامی، نزدیک به ۷هزارمیلیارد تومان سفارش فروش در پایان بازار باقی ماند که نشاندهنده عدم تمایل کافی خریداران برای جذب عرضهها بود. علاوه بر تحولات داخلی، انتشار اخباری درباره حملات اسرائیل به جنوب لبنان نیز بهعنوان یکی دیگر از عوامل افزایش نگرانیها در بازارهای مالی مطرح شد. افزایش احتمال گسترش دامنه تنشهای منطقهای، موجب شد معاملهگران بار دیگر ریسکهای ژئوپلیتیک را در محاسبات خود پررنگتر کنند.
همزمان با افت بازار سهام، بازارهای ارز و طلا شاهد افزایش تقاضا بودند. دلار آزاد که معاملات روز شنبه را در کانال ۱۶۷هزار تومان به پایان رسانده بود، روز یکشنبه را در محدوده ۱۶۸هزار تومان آغاز کرد و در ادامه معاملات تا کانال ۱۷۱هزار تومان نیز پیشروی کرد. رشد نرخ ارز در شرایطی اتفاق افتاد که افزایش نااطمینانیهای سیاسی، بار دیگر تقاضای احتیاطی در این بازار را افزایش داد. تجربه سالهای گذشته نشان داده است که در دورههای افزایش ریسکهای سیاسی، بخشی از نقدینگی به سمت داراییهایی حرکت میکند که بهعنوان پوششدهنده تورم و نااطمینانی شناخته میشوند. بازار طلا و سکه نیز از این شرایط تاثیر پذیرفت. هر گرم طلای ۱۸عیار که طی روزهای گذشته کاهش قابلتوجهی را تجربه کرده بود، در معاملات روز گذشته مجددا به کانال ۱۷میلیون تومان بازگشت. افزایش نرخ ارز در کنار رشد تقاضا، مهمترین عوامل بازگشت قیمتها در بازار طلا عنوان میشوند.
در همین راستا، صندوقهای سرمایهگذاری مبتنی بر طلا نیز معاملات روز گذشته را در محدوده مثبت آغاز کردند و با رشدهای قابلتوجهی همراه شدند. استقبال سرمایهگذاران از این صندوقها در شرایط افزایش نااطمینانی، نشاندهنده تمایل بخشی از فعالان بازار برای استفاده از ابزارهای مالی مبتنی بر طلا به منظور مدیریت ریسک است. در مجموع، مسیر کوتاهمدت بازار سهام همچنان به شدت تحتتاثیر تحولات سیاسی و میزان تداوم نااطمینانیها قرار دارد. اگرچه عوامل بنیادی و عملکرد شرکتها همچنان از متغیرهای مهم در ارزشگذاری سهام محسوب میشوند؛ اما در شرایط فعلی، وزن ریسکهای بیرونی در تصمیمگیری معاملهگران افزایش یافته است.