اقتصاد۲۴- اما طی سالهای اخیر، سبک زندگی افراد تغییر کرده است. افزایش استفاده از اینترنت، گسترش خدمات آنلاین، تغییر نگرش جامعه نسبت به سلامت روان و نیاز به دسترسی سریعتر به متخصصان باعث شده شکل ارائه خدمات روانشناسی نیز متحول شود. امروزه افراد انتظار دارند همانطور که بسیاری از خدمات پزشکی، آموزشی و اداری را بهصورت غیرحضوری دریافت میکنند، بتوانند از خدمات روانشناسی نیز بدون محدودیت مکانی بهرهمند شوند.
در همین مسیر، مشاوره روانشناسی تلفنی همکده به یکی از محبوبترین روشهای دریافت خدمات سلامت روان تبدیل شده است؛ روشی که برای بسیاری از افراد توانسته تعادلی میان کیفیت خدمات، سرعت دسترسی و راحتی ایجاد کند.
در گذشته بسیاری از افراد تنها زمانی به روانشناس مراجعه میکردند که مشکلات روحی آنها به مرحله بحرانی رسیده بود. اما امروزه نگرش جامعه نسبت به سلامت روان تا حد زیادی تغییر کرده است.
اکنون افراد بیشتری باور دارند که سلامت روان به اندازه سلامت جسم اهمیت دارد و رسیدگی به آن نباید تنها به زمان بحران محدود شود. بسیاری از افراد برای مدیریت استرسهای روزمره، افزایش اعتمادبهنفس، بهبود روابط عاطفی، تقویت مهارتهای ارتباطی، تصمیمگیری درباره مسائل مهم زندگی، مدیریت هیجانات یا حتی رشد فردی از خدمات مشاوره استفاده میکنند.
همین تغییر نگرش باعث افزایش تقاضا برای خدمات روانشناسی شده است. در نتیجه، نیاز به روشهایی که دسترسی آسانتر، سریعتر و کمهزینهتر به روانشناسان را فراهم کنند نیز بیش از گذشته احساس میشود.
زندگی مدرن با چالشهای متعددی همراه است. ساعات کاری طولانی، ترافیک سنگین، مسئولیتهای خانوادگی، دوری از مراکز درمانی و حتی مهاجرت به شهرهای کوچک یا مناطق کمبرخوردار باعث شده بسیاری از افراد فرصت مراجعه حضوری را نداشته باشند.
از سوی دیگر، بسیاری از افراد ترجیح میدهند بدون صرف زمان برای رفتوآمد، در محیطی آرام مانند خانه یا محل کار خود با روانشناس صحبت کنند. این موضوع بهویژه برای افرادی که شغل پرمشغله دارند یا والدینی که مسئولیت نگهداری از فرزندان را بر عهده دارند اهمیت بیشتری پیدا میکند.
در چنین شرایطی، مشاوره تلفنی توانسته فاصله میان نیاز افراد و خدمات تخصصی را تا حد زیادی کاهش دهد و امکان دریافت مشاوره را برای گروههای بیشتری از جامعه فراهم کند.
در این روش، ارتباط میان مراجع و روانشناس از طریق تماس تلفنی برقرار میشود. پس از رزرو وقت، فرد در زمان تعیینشده با درمانگر تماس میگیرد یا تماس از سوی مرکز مشاوره برقرار میشود و جلسه مشابه یک جلسه حضوری آغاز خواهد شد.
روانشناس در طول جلسه با استفاده از تکنیکهای تخصصی، به بررسی مشکل، جمعآوری اطلاعات، ارزیابی شرایط فرد و ارائه راهکارهای درمانی میپردازد. در صورت نیاز نیز جلسات بعدی برای ادامه روند درمان برنامهریزی میشوند.
موضوعاتی که معمولاً در جلسات مشاوره تلفنی مطرح میشوند شامل موارد زیر هستند:
اگرچه این روش جایگزین همه خدمات حضوری نیست، اما برای بسیاری از مراجعات اولیه، جلسات پیگیری و حتی بخشی از فرآیند درمان، گزینهای کاملاً کاربردی محسوب میشود.
یکی از مهمترین مزایای این روش، حذف رفتوآمد است. بسیاری از افراد تنها به دلیل کمبود زمان، مراجعه به روانشناس را به تعویق میاندازند. مشاوره تلفنی این مانع را تا حد زیادی از بین میبرد.
در بسیاری از شهرهای کوچک یا مناطق دورافتاده، تعداد روانشناسان متخصص محدود است. خدمات تلفنی این امکان را فراهم کرده که افراد بتوانند بدون توجه به محل زندگی، از خدمات متخصصان باتجربه استفاده کنند.
برای برخی افراد صحبت درباره مسائل شخصی در محیط کلینیک دشوار است. تماس تلفنی باعث میشود فرد در محیطی آشنا و آرام حضور داشته باشد و راحتتر احساسات و نگرانیهای خود را بیان کند.
یکی از دغدغههای برخی مراجعان، دیده شدن در مراکز مشاوره است. دریافت خدمات تلفنی میتواند این نگرانی را کاهش دهد و احساس امنیت بیشتری ایجاد کند.
گاهی افراد در شرایطی قرار میگیرند که نیاز دارند در کوتاهترین زمان با یک روانشناس صحبت کنند. در بسیاری از موارد، هماهنگی جلسات تلفنی سریعتر از جلسات حضوری انجام میشود.
این سؤال یکی از رایجترین پرسشهای افرادی است که قصد استفاده از این خدمات را دارند.
پاسخ این است که کیفیت مشاوره بیش از آنکه به شیوه برگزاری جلسه وابسته باشد، به تخصص درمانگر، تجربه او، همکاری مراجع و نوع مشکل بستگی دارد.
در بسیاری از مشکلات مانند اضطراب، استرس، مشکلات ارتباطی، راهنماییهای فردی، آموزش مهارتهای زندگی، درمان شناختی رفتاری (CBT) و جلسات پیگیری، مشاوره تلفنی میتواند نتایج بسیار مطلوبی داشته باشد.
البته در برخی شرایط، مشاهده زبان بدن، ارزیابیهای بالینی یا انجام آزمونهای تخصصی اهمیت بیشتری پیدا میکند. در چنین مواردی ممکن است روانشناس ادامه درمان را بهصورت حضوری یا ترکیبی پیشنهاد دهد.
تجربه مراکز مشاوره نشان میدهد گروههای مختلفی از این خدمات استقبال میکنند، از جمله:
اگرچه این روش مزایای فراوانی دارد، اما برای همه شرایط بهترین انتخاب نیست.
در مواردی مانند بحرانهای شدید روانی، افکار خودکشی، اختلالات شدید روانپزشکی، شرایط اورژانسی یا زمانی که نیاز به ارزیابی دقیق بالینی وجود دارد، مراجعه حضوری یا دریافت خدمات تخصصی اورژانس روانپزشکی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
به همین دلیل، انتخاب روش مناسب درمان باید با نظر روانشناس انجام شود و هر فرد بر اساس شرایط خود بهترین گزینه را انتخاب کند.
با افزایش محبوبیت این خدمات، مراکز مختلفی وارد این حوزه شدهاند؛ اما کیفیت خدمات در همه آنها یکسان نیست. پیش از انتخاب یک مرکز مشاوره، بهتر است به موارد زیر توجه کنید: