اقتصاد ۲۴- انتصاب دوباره علی اکبر پور ابراهیم به سرپرستی شرکت بازرگانی نفت ایران (NICO)، نام یکی از شناختهشدهترین مدیران حوزه تجارت نفت را بار دیگر به صدر اخبار صنعت انرژی بازگرداند. او مدیری است که علاوه بر تجربه چندساله در هدایت بازوی بین المللی شرکت ملی نفت ایران، طی ماههای گذشته با طرح ادعاهایی درباره سرنوشت بخشی از درآمدهای نفتی و انتقاد از سازوکار فعالیت تراستیهای نفتی، یکی از خبرسازترین چهرههای این حوزه بوده است.
اما علی اکبر پور ابراهیم کیست و چه سوابقی در صنعت نفت ایران دارد؟
با حکم حمید بورد، مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران، علی اکبر پور ابراهیم بار دیگر به عنوان سرپرست شرکت بازرگانی نفت ایران (NICO) منصوب شد، انتصابی که از نگاه بسیاری از کارشناسان صنعت انرژی، نشانهای از بازگشت یک مدیر باسابقه به یکی از حساسترین و راهبردیترین بخشهای صنعت نفت کشور است. شرکتی که در سالهای اخیر، بهویژه در شرایط تحریم، نقشی تعیینکننده در بازاریابی، تجارت و فروش نفت خام ایران در بازارهای بین المللی ایفا کرده است.
در متن حکم مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران، بر «ارتقای نقش بین المللی شرکت بازرگانی نفت ایران»، «تقویت انضباط مالی» و «ارائه گزارشهای مستمر از بهبود عملکرد» تأکید شده است که نشان میدهد مدیریت جدید نیکو مأموریت سنگینی برای افزایش کارآمدی و ارتقای جایگاه این شرکت در تجارت جهانی نفت بر عهده دارد.
علی اکبر پور ابراهیم از مدیران باسابقه صنعت نفت است که سابقه فعالیت در حوزه تجارت بین المللی نفت و مدیریت شرکت بازرگانی نفت ایران را در کارنامه خود دارد. او از دانشجویان بیژن نامدار زنگنه، وزیر اسبق نفت بود و در دولت دوازدهم مسئولیت مدیریت شرکت نیکو را بر عهده گرفت، مسئولیتی که به دلیل نقش این شرکت در فروش نفت ایران در خارج از کشور، از مهمترین جایگاههای مدیریتی صنعت نفت به شمار میرود.
پور ابراهیم طی سالهای فعالیت خود در نیکو، از نزدیک با سازوکارهای پیچیده تجارت نفت، نقلوانتقال درآمدهای نفتی، بازارهای هدف و محدودیتهای ناشی از تحریمهای بین المللی مواجه بوده و همین تجربه، او را به یکی از مدیران شناختهشده حوزه بازرگانی نفت تبدیل کرده است.
شرکت بازرگانی نفت ایران (NICO) از شرکتهای تابعه شرکت ملی نفت ایران است که مسئولیت بازاریابی، تجارت و فروش نفت خام، میعانات گازی و فرآوردههای نفتی ایران در بازارهای بین المللی را بر عهده دارد. این شرکت طی سالهای گذشته، بهویژه در دوره تشدید تحریمهای نفتی، به یکی از مهمترین بازوهای اجرایی صنعت نفت برای حفظ بازارهای صادراتی و مدیریت تجارت بین المللی نفت تبدیل شده است.
بیشتر بخوانید: امید شاکری، مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی کیست؟
اهمیت نیکو تنها به فروش نفت محدود نمیشود. این شرکت در حوزه توسعه بازارهای صادراتی، مذاکره با مشتریان خارجی، مدیریت قراردادهای تجاری، طراحی سازوکارهای مالی و تسهیل بازگشت درآمدهای نفتی نیز نقش مهمی ایفا میکند. به همین دلیل، مدیریت این مجموعه همواره از حساسترین مسئولیتهای صنعت نفت محسوب میشود و انتخاب مدیر آن، مورد توجه فعالان حوزه انرژی قرار دارد.
بازگشت پور ابراهیم به نیکو در شرایطی صورت میگیرد که صنعت نفت ایران همچنان با محدودیتهای ناشی از تحریم ها، رقابت شدید در بازارهای جهانی و ضرورت افزایش درآمدهای ارزی روبهرو است. از این منظر، تجربه مدیریتی و شناخت او از سازوکارهای تجارت بین المللی نفت میتواند در تحقق اهداف تعیینشده از سوی شرکت ملی نفت ایران مؤثر باشد.
کارشناسان معتقدند استفاده از مدیرانی که تجربه فعالیت در حوزه صادرات نفت و شناخت بازارهای جهانی را دارند، میتواند به افزایش چابکی و کارآمدی شرکت بازرگانی نفت ایران کمک کند.
یکی از موضوعاتی که نام علی اکبر پور ابراهیم را طی ماههای اخیر بار دیگر در کانون توجه رسانهها قرار داد، اظهارات او درباره سازوکار فعالیت «تراستیهای نفتی» و نحوه بازگشت درآمدهای حاصل از فروش نفت بود.
پور ابراهیم در گفتوگویی رسانهای مدعی شد که از همان زمان تغییر سازوکار دریافت درآمدهای نفتی، نسبت به ریسکهای استفاده از برخی تراستیهای بانکی هشدار داده بود. به گفته او، ساختار پیشین که مدیریت آن در اختیار وزارت نفت و شرکت نیکو قرار داشت، شفافتر و قابل کنترلتر بود و تغییر این روند، زمینه بروز مشکلات بعدی را فراهم کرد.
وی در این مصاحبه ادعا کرد که بخشی از درآمدهای حاصل از فروش نفت در حساب برخی تراستیها باقی مانده و به کشور بازنگشته است. او همچنین مدعی شد که در همان مقطع، این موضوع را به مسئولان دولت وقت هشدار داده و حتی در روزهای ابتدایی آغاز به کار دولت چهاردهم نیز گزارش خود را به رئیسجمهور ارائه کرده است.
پور ابراهیم در بخش دیگری از این گفتوگو، با انتقاد از گسترش فعالیت برخی واسطه ها، ادعا کرد افرادی که از طریق شرکتهای واسطه و تراستیهای جدید وارد این حوزه شدند، بدون برخورداری از سابقه حرفهای، مدیریت جابهجایی میلیاردها دلار از درآمدهای نفتی را بر عهده گرفتند، ادعاهایی که بازتاب گستردهای در رسانهها داشت و واکنشهای مختلفی را نیز به دنبال آورد.
او همچنین از ضرورت بازگشت به سازوکارهای نظارتی گذشته سخن گفت و تأکید کرد که مدیریت درآمدهای نفتی باید تحت نظارت دقیق و با کمترین وابستگی به واسطهها انجام شود تا امکان سوءاستفاده به حداقل برسد.
اکنون با انتصاب دوباره علی اکبر پور ابراهیم در رأس شرکت بازرگانی نفت ایران، انتظار میرود تجربه سالهای گذشته او در حوزه تجارت بین المللی نفت، توسعه بازارهای صادراتی، تقویت انضباط مالی و ارتقای سازوکارهای تجاری این شرکت مورد استفاده قرار گیرد.
در شرایطی که صادرات نفت همچنان یکی از مهمترین منابع تأمین درآمدهای ارزی کشور به شمار میرود، نقش نیکو بیش از گذشته اهمیت یافته است. از همین رو، بسیاری از فعالان صنعت انرژی معتقدند موفقیت این شرکت، علاوه بر شناخت بازارهای جهانی، نیازمند مدیریت حرفهای، تصمیمگیری سریع، شفافیت مالی و بهرهگیری از تجربه مدیرانی است که با پیچیدگیهای تجارت نفت در شرایط تحریم آشنا باشند.
بازگشت علی اکبر پور ابراهیم به شرکت بازرگانی نفت ایران را میتوان آغاز فصل تازهای برای یکی از مهمترین شرکتهای فعال در تجارت بین المللی نفت ایران دانست که عملکرد آن، نقشی مستقیم در حفظ بازارهای صادراتی، افزایش درآمدهای ارزی و تقویت جایگاه صنعت نفت کشور در عرصه بین المللی خواهد داشت.