اقتصاد۲۴- با انتصاب حسین فروزان به عنوان دبیر شورای عالی مناطق آزاد تجاری، صنعتی و ویژه اقتصادی، یکی از مدیران باسابقه حوزه اقتصاد و مناطق آزاد، مسئولیت هدایت نهادی را بر عهده گرفته است که نقش مهمی در سیاست گذاری، هماهنگی و راهبری مناطق آزاد کشور ایفا میکند.
این انتصاب در شرایطی صورت گرفته که دولت چهاردهم، تحول در حکمرانی مناطق آزاد، افزایش سرمایه گذاری و توسعه تولید صادرات محور را به عنوان اولویتهای اصلی این حوزه معرفی کرده و انتظار میرود دبیر جدید، مأموریت اجرای این رویکردها را دنبال کند.
حسین فروزان با حکم سیدعلی مدنی زاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی، به سمت دبیر شورای عالی مناطق آزاد تجاری، صنعتی و ویژه اقتصادی منصوب شد. در متن حکم وزیر اقتصاد، بر مجموعهای از مأموریتهای مهم از جمله تقویت هماهنگی میان دبیرخانه و وزارت اقتصاد، تدوین اسناد راهبردی مناطق آزاد، استقرار نظام حکمرانی مبتنی بر پاسخگویی، توسعه زیرساختهای اطلاعاتی، بازاریابی حرفهای برای جذب سرمایه گذاری و تعامل مؤثر با مدیران عامل مناطق آزاد تأکید شده است که نشان میدهد دولت، دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد را فقط یک نهاد اداری نمیداند، بلکه آن را بازوی سیاست گذاری و راهبری این مناطق تلقی میکند.
حسین فروزان متولد سال ۱۳۴۵ و دانش آموخته رشته مدیریت بازرگانی از دانشگاه علامه طباطبایی است. وی تحصیلات تکمیلی خود را نیز در حوزه مدیریت ادامه داده و اصالتاً اهل ارومیه در استان آذربایجان غربی است.
فروزان فعالیتهای اجرایی خود را از دوران دفاع مقدس آغاز کرد و در آن زمان مسئولیت ستاد پشتیبانی جنگ دانشگاه علامه طباطبایی را بر عهده داشت. هرچند این مسئولیت به سالهای ابتدایی فعالیت او بازمی گردد، اما نقطه آغاز حضور وی در عرصه مدیریت اجرایی محسوب میشود.
کارنامه مدیریتی فروزان عمدتاً در حوزههای صنعت، تجارت، انرژی و سرمایه گذاری شکل گرفته است. او در سالهای گذشته مسئولیتهایی همچون مدیرعاملی شرکت عمران آذربایجان غربی، عضویت در هیأت مدیره شرکت صنایع تجهیزات نفت ایران، مدیرعاملی شرکت توسعه تجارت پترو امید کیش، مدیرعاملی شرکت بازرگانی پلی اکریل ایران، مدیرعاملی یکی از شرکتهای هلدینگ سرمایه گذاری امید، مشاور اقتصادی ایمیدرو، مشاور مدیرعامل شرکت مدیریت و توسعه سرزمین مکران، مدیرعامل هلدینگ صنایع بهشهر و مشاور رئیس هیأت مدیره شرکت سرمایه گذاری تأمین اجتماعی را در کارنامه خود ثبت کرده است.
تنوع این مسئولیتها نشان میدهد که تجربه مدیریتی او صرفاً محدود به مناطق آزاد نبوده و حوزههای مختلف صنعت، تجارت، سرمایه گذاری و بنگاه داری اقتصادی را نیز در بر گرفته است.
شاید مهمترین بخش رزومه حسین فروزان، مدیریت سازمان منطقه آزاد تجاری-صنعتی ماکو باشد که از نظر وسعت، بزرگترین منطقه آزاد ایران به شمار میرود.
او از سال ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۷ ریاست هیأت مدیره و مدیرعاملی سازمان منطقه آزاد ماکو را بر عهده داشت. در این دوره، توسعه زیرساختهای عمرانی، افزایش ظرفیتهای حمل ونقل، توسعه ترانزیت کالا، جذب سرمایه گذاری و فعال سازی ظرفیت مرز بازرگان، از مهمترین محورهای برنامههای مدیریتی او بود.
بیشتر بخوانید: پارادوکس مناطق آزاد؛ بهشت سرمایه یا جهنم معیشت؟/ چرا مناطق آزاد به موتور تورم سه رقمی تبدیل شدند؟
بر اساس سوابق منتشر شده، در دوران مدیریت فروزان پروژههای مختلف عمرانی و زیربنایی در منطقه آزاد ماکو اجرا شد و توسعه زیرساختهای این منطقه با سرعت بیشتری دنبال شد. از جمله اقدامات شاخص منتسب به این دوره، ساخت فرودگاه بین المللی منطقه آزاد ماکو به عنوان تنها فرودگاه مناطق آزاد کشور در مدت شش ماه، اجرای دهها پروژه عمرانی و زیربنایی طی ۴۸ ماه مدیریت و توسعه زیرساختهای لجستیکی منطقه عنوان شده است، پروژههایی که با هدف افزایش ظرفیتهای اقتصادی و ترانزیتی شمال غرب کشور دنبال شدند.
همچنین در سوابق منتشر شده از وی آمده است که در دوران مدیریت منطقه آزاد ماکو، چهار سال متوالی به عنوان مدیرعامل برتر مناطق آزاد کشور معرفی شده است. البته ارزیابی نهایی عملکرد هر مدیر، نیازمند بررسی شاخصهای رسمی از جمله میزان جذب سرمایه گذاری، رشد صادرات، اشتغال، توسعه زیرساختها و تحقق برنامههای مصوب است؛ با این حال، تجربه مدیریت بزرگترین منطقه آزاد کشور، مهمترین پشتوانه اجرایی فروزان برای مسئولیت جدید به شمار میرود.
انتصاب حسین فروزان را نمیتوان جدا از سیاستهای جدید وزارت اقتصاد تحلیل کرد. سیدعلی مدنی زاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی، در مراسم معارفه دبیر جدید شورای عالی مناطق آزاد، مهمترین اولویت این مناطق را جذب سرمایه گذاری داخلی و خارجی عنوان کرد؛ موضوعی که احتمالاً مهمترین مأموریت فروزان در دوره جدید نیز خواهد بود.
وزیر اقتصاد تأکید کرده است که مناطق آزاد باید از اقتصاد دولتی و منبع محور فاصله گرفته و به سمت اقتصادی متکی بر بخش خصوصی، تولید و صادرات حرکت کنند. از نگاه او، این مناطق باید تا افق ۱۴۱۴ به موتور محرک جذب سرمایه، توسعه صادرات، خصوصی سازی واقعی و افزایش تعاملات اقتصادی با کشورهای همسایه تبدیل شوند.
این رویکرد، در صورت اجرا، میتواند جایگاه مناطق آزاد را از مراکز صرفاً تجاری به کانونهای تولید، فناوری و صادرات ارتقا دهد؛ موضوعی که سال هاست در اسناد توسعهای کشور بر آن تأکید میشود، اما تحقق کامل آن همچنان با چالشهایی روبه رو است.
یکی دیگر از محورهای مهم برنامههای اعلام شده از سوی وزیر اقتصاد، تشکیل شورای راهبری مناطق آزاد است؛ شورایی که قرار است با حضور معاونان وزارت اقتصاد و نمایندگان دستگاههایی مانند وزارت راه و شهرسازی و وزارت صنعت، معدن و تجارت تشکیل شود.
هدف از تشکیل این شورا، افزایش هماهنگی میان دستگاههای مختلف و کاهش تعارضهای بین نهادی عنوان شده است که همواره یکی از چالشهای اصلی مناطق آزاد بوده است. در صورت فعالیت مؤثر این شورا، تصمیم گیریها میتواند با سرعت بیشتری انجام شود و بسیاری از موانع سرمایه گذاری و اجرای پروژههای توسعهای کاهش یابد.
مروری بر حکم وزیر اقتصاد نشان میدهد که دبیر جدید شورای عالی مناطق آزاد، صرفاً مسئول اداره دبیرخانه نخواهد بود. پیگیری برنامه بازآفرینی مناطق آزاد، تکمیل اسناد راهبردی، ایجاد رصدخانه اطلاعاتی، استقرار نظام حکمرانی مبتنی بر پاسخگویی، توسعه بازاریابی برای معرفی فرصتهای سرمایه گذاری، تقویت تعامل با مدیران عامل مناطق آزاد و رفع موانع سرمایه گذاری، از جمله مهمترین مأموریتهایی است که برای فروزان تعریف شده است.
در واقع انتظار میرود دبیرخانه شورای عالی، بیش از گذشته نقش سیاست گذاری، نظارت و هماهنگی را بر عهده بگیرد و از تصدی گری مستقیم فاصله بگیرد؛ رویکردی که وزیر اقتصاد نیز بر آن تأکید کرده است.
حسین فروزان در حالی مسئولیت جدید خود را آغاز میکند که مناطق آزاد کشور با چالشهای متعددی روبه رو هستند؛ از جذب سرمایه گذاری و توسعه صادرات گرفته تا تکمیل زیرساختهای لجستیکی، افزایش رقابت پذیری، اصلاح فرآیندهای اداری، تسهیل فضای کسب وکار و ارتقای تعاملات بین المللی.
از سوی دیگر، انتظار میرود مناطق آزاد نقش پررنگ تری در دیپلماسی اقتصادی، توسعه تجارت با کشورهای همسایه و افزایش سهم ایران در زنجیرههای منطقهای ایفا کنند. تحقق این اهداف، علاوه بر تجربه مدیریتی، نیازمند هماهنگی میان دستگاههای مختلف، ثبات در سیاست گذاری و اجرای برنامههای بلندمدت خواهد بود.
در مجموع، مسیر حرفهای حسین فروزان از مدیریت بنگاههای اقتصادی و صنعتی تا اداره بزرگترین منطقه آزاد کشور و اکنون دبیری شورای عالی مناطق آزاد، نشان دهنده تجربهای متنوع در حوزه اقتصاد و مدیریت اجرایی است. با این حال، موفقیت او در جایگاه جدید بیش از هر چیز با شاخصهایی همچون میزان جذب سرمایه گذاری داخلی و خارجی، توسعه تولید صادرات محور، بهبود حکمرانی مناطق آزاد و تحقق برنامههای تحول آفرین دولت سنجیده خواهد شد که میتوانند تصویر روشن تری از عملکرد دبیر جدید شورای عالی مناطق آزاد در سالهای آینده ارائه دهند.