اقتصاد۲۴- دلایل آتشسوزی تالابهای ایران را بارها کارشناسان محیطزیست مطرح کرده و هشدار دادهاند، اما مدام شاهد آتشسوزی تالابهای ایران، به خصوص در فصل گرما هستیم. از عمدهترین دلایل آتشسوزی تالابها میتوان به عدم تامین حقابه کافی، برداشت بیرویه آب برای بخش کشاورزی که در این تالاب به خصوص به دلیل برداشت آب برای کشت شلتوک از نهرهای منتهی به مخزن شماره یک است، در کنار آتشسوزیهای عمدی که در فصل گرما بیشتر رخ میدهد، اشاره کرد. این مخزن هر سال با خشکی گسترده و آتشسوزیهای نقطهای مواجه میشود. بخشی از این حریقها عمدی است که در برخی مناطق توسط دامداران یا دیگر افراد رخ میدهد.
همچنین آتشسوزی صبح چهارشنبه نیز مربوط به کانال زهکش المهدی در جنوب تالاب هورالعظیم بوده است.
تالاب هورالعظیم به عنوان یکی از مهمترین تالابهای کشور، علاوه بر ارزشهای زیستمحیطی، نقش بسزایی در کنترل گرد و غبار، تعدیل اقلیم منطقه و حمایت از معیشت جوامع محلی ایفا میکند.
این تالاب به عنوان یکی از بزرگترین تالابهای مرزی ایران و عراق، در جنوب غرب خوزستان و در محدوده شهرستانهای هویزه و دشت آزادگان قرار دارد و بخشهایی از آن تا نزدیکی غرب اهواز نیز امتداد مییابد.
محمدجواد اشرفی، مدیرکل حفاظت محیطزیست خوزستان در این خصوص به ایسنا گفته است: «آتشسوزی در مخزن شماره یک تالاب هورالعظیم همچنان ادامه دارد و حریق به سمت دایک مرزی کشیده شده است. هنوز وسعت آتشسوزی مشخص نیست، در حال مهار آتش هستیم، اما به دلیل وزش باد، آتش در نقاط دیگر شعلهور میشود.»
او با بیان اینکه این آتشسوزی منجر به ورود دود به شهرهای خوزستان نمیشود، اضافه کرد: «احتمالا علت این آتشسوزی عامل انسانی بوده، اما بیآبی این بخش تالاب نیز آتشسوزی را تشدید کرده است.»
مدیرکل محیطزیست استان در حالی از احتمال عامل انسانی در این آتشسوزی خبر داده است که اینبار اول و احتمالا آخری نیست که این تالاب آتش گرفته است. در این میان بیآبی این بخش از تالاب، آتشسوزی را تشدید کرده است. حالا باد هم به آتش دامن زده است تا شعلههای آتش بیشتر شود.
به گفته اشرفی، بخش عمده آتشسوزی مهار شده است. اما به دلیل درگیری آتش در مناطق صعبالعبور، بخشهایی از تالاب همچنان میسوزد.
بیشتر بخوانید:هورالعظیم سپر بلای تأسیسات نفتی/ چرا بزرگترین تالاب مرزی ایران در کنوانسیون رامسر ثبت نمیشود؟
موسی مدحجی، رییس اداره احیای تالابهای اداره کل حفاظت محیط زیست خوزستان نیز درباره علت این آتشسوزی به مهر گفته بود: «بررسی تصاویر ماهوارهای نشان میدهد با توجه به رطوبت خاک آن قسمت از تالاب شدت آتشسوزی نسبت به ساعات اولیه کاهش یافته است.»
او همچنین علت اولیه این آتشسوزی را اقدام برخی گاومیشداران منطقه برای سوزاندن پوشش گیاهی با هدف رویش علوفه تازه عنوان کرد.
وی در خصوص شرایط کنونی وضعیت تالاب هورالعظیم اظهار کرد: «در حال حاضر با توجه به رطوبت و نمدار بودن بخشهای مختلف تالاب، احتمال گسترش یا سرایت آتش از بخش عراقی به بخش ایرانی نیز پایین است.»
این تالاب مهم و مرزی ایران، به دلیل مواجهه با چالشهایی نظیر کاهش ورودی آب، افت سطح آب، تغییرات اقلیمی و همچنین اجرای طرحهای بالادستی در حوضههای آبریز دجله و کرخه و همچنین کاهش رطوبت بستر آن، سب شده است تا احتمال بروز آتشسوزی و شکلگیری کانونهای گردوغبار در آن افزایش یابد که همه این مسائل کیفیت هوای مناطق گستردهای از خوزستان و زندگی و معیشت مردمانش را تحتالشعاع قرار داده است.
حالا این آتشسوزی و دودی که در آسمان شهرهای خوزستان از جمله هویزه، دشت آزادگان، بستان و سوسنگرد را دربرمیگیرد، مردمان این شهر را دچار آلودگیهای مختلف تنفسی میکند.
سال گذشته هم بخشهایی از تالاب هورالعظیم دچار آتشسوزی شد. حدود ۲۲ هزار هکتار از بخش عراقی تالاب هورالعظیم آتش گرفت که دودش شهرهای رفیع، بستان، هویزه، سوسنگرد و بخشهای مرکزی و جنوبی خوزستان را درگیر کرد. کاهش شعاع دید، انتشار بوی نامطبوع، تنگی نفس و سوزش چشم، از عوارض حاصل از انتشار دود آتشسوزی برای مردم صبور این استان است.
نگرانی مردم غرب خوزستان که معیشت و زندگیشان به این تالاب گره خورده است، با آتشسوزیهای مداوم آن، بهرهبرداری از این زیستبوم را دچار معضلات متعددی کرده است. بهطوری که ساکنان محدوده تالاب که اغلب ماهیگیر هستند، با هر بار حریق، امکان ماهیگیری ندارند و عملا نانشان که در تالاب گره خورده است، در آتش میسوزد و با سفرههای خالی سر میکنند تا آتش خاموش شود. هر چند که دودش به این زودیها از ریه و زندگی مردم خوزستان نمیرود.