اقتصاد۲۴- الهام جوادی؛ کارشناسان سازمان جهانی بهداشت هشدار میدهند که تجربه یا حتی مشاهده مداوم اخبار جنگ میتواند اضطراب، استرس و احساس ناامنی را افزایش دهد.
به گفته متخصصان، قرار گرفتن در شرایط بحرانی باعث میشود بدن بهطور طبیعی هورمونهای استرس مانند آدرنالین و کورتیزول ترشح کند. این واکنش در کوتاهمدت به بقا کمک میکند، اما اگر استرس برای مدت طولانی ادامه پیدا کند، میتواند بر خواب، تمرکز، خلقوخو و سلامت جسمی تأثیر بگذارد.
سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده است که در مناطق درگیر جنگ یا بحران، از هر پنج نفر، حدود یک نفر ممکن است به نوعی از اختلالات روانی مانند اضطراب، افسردگی یا اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) مبتلا شود.
واکنش افراد به بحران متفاوت است، اما برخی علائم شایع عبارتاند از:
اضطراب و نگرانی مداوم
بیخوابی یا کابوسهای شبانه
تحریکپذیری و عصبانیت
احساس غم یا ناامیدی
کاهش تمرکز
خستگی مداوم
تپش قلب یا علائم جسمی ناشی از استرس
اگر این علائم چند هفته ادامه داشته باشند یا زندگی روزمره را مختل کنند، بهتر است از روانشناس یا روانپزشک کمک گرفته شود.
متخصصان چند راهکار ساده، اما مؤثر را توصیه میکنند:
۱. دریافت اخبار را محدود کنید.
پیگیری مداوم اخبار یا مشاهده مکرر تصاویر خشونتآمیز میتواند استرس را تشدید کند. بهتر است اخبار را فقط در زمانهای مشخص و از منابع معتبر دنبال کنید.
۲. برنامه روزانه خود را حفظ کنید.
خواب کافی، وعدههای غذایی منظم و فعالیتهای روزمره به حفظ احساس کنترل کمک میکنند.
۳. با اطرافیان صحبت کنید.
گفتوگو با اعضای خانواده یا دوستان درباره احساسات، میتواند از شدت اضطراب بکاهد.
۴. فعالیت بدنی را فراموش نکنید.
حتی پیادهروی کوتاه یا انجام حرکات کششی در خانه میتواند به کاهش استرس کمک کند.
۵. از کودکان حمایت کنید.
کودکان بیش از آنچه تصور میشود متوجه تنشهای اطراف خود هستند. والدین باید با زبانی متناسب با سن کودک به پرسشهای او پاسخ دهند، احساس امنیت را تقویت کنند و از قرار گرفتن او در معرض تصاویر دلخراش جنگ جلوگیری کنند.
اگر اضطراب، بیخوابی، حملات پانیک، احساس ناامیدی یا افکار آسیب به خود یا دیگران ادامهدار باشد، مراجعه به روانشناس یا روانپزشک ضروری است. دریافت کمک تخصصی میتواند از مزمن شدن مشکلات روانی جلوگیری کند.
واکنشهای روانی در شرایط جنگ و بحران، طبیعی هستند و بسیاری از افراد آنها را تجربه میکنند. با این حال، مراقبت از سلامت روان به اندازه مراقبت از سلامت جسم اهمیت دارد. محدود کردن دریافت اخبار، حفظ ارتباط با خانواده و دوستان، رعایت برنامه روزانه و دریافت کمک تخصصی در صورت نیاز، از مهمترین اقداماتی هستند که میتوانند به کاهش اثرات روانی بحران کمک کنند.