اقتصاد۲۴- ایلان ماسک معتقد است که استارلینک میتواند ظرف ۱۰ سال آینده به حامل اصلی ترافیک اینترنت جهانی تبدیل شود، جاهطلبیای که شبکه ماهوارهای را از راهحلی برای مکانهای صعبالعبور به بخشی از زیرساختهای ارتباطی اساسی جهان تبدیل خواهد کرد.
به نوشته مجله اپل، ماسک در اولین جلسه گزارش درآمد اسپیس ایکس به عنوان یک شرکت سهامی عام گفت که این احتمال وجود دارد که استارلینک در نهایت بخش عمدهای از اینترنت جهان را ارائه دهد، حداقل در کشورهایی که این شرکت مجاز به فعالیت است. این شرط مهم است: ماهوارهها میتوانند آزادانه از مرزها عبور کنند، اما فروش اتصال هنوز به مجوزهای ملی، توافقنامههای طیف فرکانسی و مقررات محلی بستگی دارد.
این پیشبینی در حالی مطرح میشود که استارلینک از هویت اولیه خود بهعنوان پهنای باند روستایی بسیار فراتر میرود. ترمینالهای آن اکنون در خانهها، هواپیماها، کشتیها، عملیات اضطراری و شبکههای نظامی ظاهر میشوند. فناوری اتصال مستقیم به سلول (Direct-to-cell) نیز در حال شروع به اتصال تلفنهای معمولی است و اسپیسایکس را بدون نیاز به نصب دیش برای هر مشتری، به بازار گسترده موبایل نزدیکتر میکند.
تا ماه مارس، اسپیسایکس تقریبا ۹۶۰۰ ماهواره اینترنت پرسرعت و موبایل استارلینک را در مدار پایین زمین اداره میکرد. این شبکه به حدود ۱۰.۳میلیون مشترک در ۱۶۴کشور، منطقه و بازار دیگر خدمات ارائه میداد که بیش از دو برابر پنجمیلیون مشتری گزارش شده در سال گذشته است. آمار جدیدتر شرکت، این تعداد را بالای ۱۲میلیون نفر نشان میدهد.
این گسترش سریع مبتنی بر ترکیبی است که هیچ رقیبی بهطور کامل با آن برابری نکرده است. اسپیس ایکس ماهوارهها را طراحی و تولید میکند، آنها را سوار بر موشکهای فالکون ۹ قابل استفاده مجدد پرتاب میکند و زیرساختهای زمینی را که این مجموعه را به اینترنت گستردهتر متصل میکند، کنترل میکند. قابلیت استفاده مجدد، هزینه نوسازی و گسترش سیستمی را که ماهوارههای آن معمولا فقط برای چند سال در خدمت باقی میمانند، کاهش میدهد.
نسل بعدی ظرفیت بسیار بیشتری را حمل خواهد کرد. ماهوارههای Starlink V ۳ بهگونهای طراحی شدهاند که پهنای باندی بیش از ۱۰برابر نسخههای قبلی ارائه دهند، درحالیکه انتظار میرود ریتم پرتاب سریعتر، میزان ظرفیت قرار داده شده در مدار را چند برابر کند. اسپیس ایکس قصد دارد استقرار آنها را در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ آغاز کند.
ارائه خدمات به اکثر ترافیک اینترنت با ارائه اتصال اصلی به اکثر خانوارها یکسان نیست. ویدئویی که از تلفن به شبکه فیبر نوری مجاور ارسال میشود، ممکن است بعدا از اقیانوس عبور کند، از طریق یک لینک ماهوارهای عبور کند یا بین مراکز داده جابهجا شود. استارلینک میتواند سهم فزایندهای از این سفرها را بدون جایگزینی کابلی که وارد هر خانه میشود، انجام دهد.
شهرها همچنان برای فیبر نوری و شبکههای متراکم تلفن همراه زمینی مناسبتر هستند. یک پرتو ماهوارهای ظرفیت محدودی دارد و هزاران مشتری که در یک منطقه کوچک متمرکز شدهاند باید آن را به اشتراک بگذارند. نقاط قوت استارلینک در جایی که افراد، وسایل نقلیه و زیرساختها در فواصل طولانی پراکنده هستند، برجستهتر میشود.
این امر زمینه عظیمی فراتر از اشتراکهای مسکونی ایجاد میکند. خطوط هوایی میتوانند پهنای باند دروازه به دروازه ارائه دهند، شرکتهای حملونقل میتوانند کل ناوگان را به هم متصل کنند و اپراتورهای تلفن همراه میتوانند از ماهوارهها برای پر کردن شکاف بین برجها استفاده کنند. کارخانهها، مزارع، معادن و ایستگاههای تحقیقاتی دورافتاده بدون انتظار برای عبور کابلهای جدید از زمینهای صعبالعبور، به اینترنت دسترسی پیدا میکنند.
بیشتر بخوانید:ماسک با ۱۰۰ میلیون دلار به اردوگاه دونالد ترامپ برگشت
سرویس مستقیم به تلفن همراه میتواند بازار آدرسپذیر را بیش از پیش گسترش دهد. استارلینک به جای رقابت صرف با پهنای باند ثابت، میتواند بهعنوان یک امتداد مداری برای شبکههای تلفن همراه عمل کند و در ابتدا پیامهای متنی و اتصالات اضطراری را قبل از افزودن ظرفیت صدا و داده مدیریت کند.
استارلینک به بخش مرکزی اقتصاد اسپیسایکس تبدیل شده است. بخش اتصال، درآمد سهماهه ۴.۲۹میلیارد دلاری را به همراه داشته است که نسبت به سال قبل ۶۶درصد افزایش داشته است. اشتراکهای دورهای آن، جریان نقدی پایدارتری را نسبت به یک کسبوکار پرتاب که حول ماموریتهای فردی و قراردادهای دولتی بنا شده است، فراهم میکند.
این شرکت گستردهتر همچنان ضرر سهماهه ۵۴۱میلیون دلار یا ۹ سنت به ازای هر سهم را گزارش کرد، اگرچه این کمتر از حد انتظار تحلیلگران بود. اسپیسایکس هزینههای سنگینی را صرف موشکها، ماهوارهها، هوش مصنوعی و زیرساختهای پشتیبانی میکند. سرمایهگذاری در زیرساختها و تحقیقات به حدود ۱۸میلیارد دلار رسید، درحالیکه این رقم در سال گذشته کمتر از ۳میلیارد دلار بود.
ماسک به سرمایهگذاران گفت که اسپیسایکس میتواند تا سال ۲۰۳۰ به درآمد سالانه ۱ تریلیون دلار برسد و هدف قبلی خود را یک سال جلوتر ببرد. استارلینک باید از یک سرویس اتصال موفق به یک ستون فقرات اینترنت تبدیل شود تا این پیشبینی به واقعیت نزدیک شود.
استارلینک نمیتواند در همه جا فعالیت کند، صرفا به این دلیل که ماهوارههایش دور سیاره میچرخند. دولتها تصمیم میگیرند که آیا این سرویس میتواند در داخل مرزهایشان فروخته شود یا خیر، و چندین بازار بزرگ همچنان در دسترس نیستند. ماسک اذعان کرد که دامنه فعالیت آن فقط در جایی اعمال میشود که اسپیس ایکس مجوز دریافت کند.
ستارهشناسان همچنین نگرانیهایی را در مورد «ردپاهای ماهوارهای درخشان که بر مشاهدات تاثیر میگذارند» مطرح کردهاند، درحالیکه جمعیت رو به رشد در مدار پایین زمین، تقاضا برای جلوگیری از برخورد و دفع مسوولانه را افزایش میدهد. اسپیس ایکس مرتبا ماهوارهها را جایگزین میکند، به این معنی که مجموعهای از ماهوارهها به این اندازه نیاز به پرتابهای مداوم و همچنین ورود مجدد کنترلشده دارند.
این شرکت به دنبال تایید شبکههای بسیار بزرگتر، از جمله پیشنهادی شامل ۱۰۰هزار ماهواره بوده است. چنین سیستمی با بررسیهای نظارتی گستردهای روبهرو خواهد بود و به دستیابی استارشیپ به نرخ پرتاب قابل اعتمادی بستگی دارد.
فالکون ۹میتواند شبکه امروزی را حفظ کند، اما پرتاب ماهوارههای بسیار بزرگتر V ۳ به تعداد زیاد، قرار است به یک ماموریت استارشیپ تبدیل شود.
گسترش تجاری از طریق اشکال آشنای حملونقل در حال انجام است. استارلینک در حال امضای قرارداد با خطوط هوایی برای اتصال در حین پرواز، قرار دادن ترمینالهای جمع و جور در هواپیماهای خصوصی و گسترش پوشش دریایی در مسیرهای بینالمللی است. هر جریان مسافر، اتصال کابین خلبان و اتصال کشتی، بدون نیاز به کسب یک حساب پهنای باند خانگی دیگر، ترافیک را افزایش میدهد.
اسپیسایکس در حال آماده شدن برای فراتر رفتن از پر کردن مناطق مرده سلولی و تبدیل شدن به یک اپراتور تلفن همراه مستقل است. این شرکت قصد دارد منظومه ماهوارهای در حال گسترش خود را با ایستگاههای پایه زمینی ترکیب کند و شبکهای ایجاد کند که قادر به رقابت مستقیم با ورایزن، AT&T و تی-موبایل باشد. اگر برنامه زمانی آن درست پیش برود، اولین نسخه میتواند تا پایان سال ۲۰۲۷از راه برسد.
به نوشته مجله تکلایف، این طرح نشاندهنده تغییر قابلتوجهی در نقش استارلینک است. سرویس تلفن همراه آن تا حد زیادی به عنوان گسترش پوشش تلفن همراه معمولی ارائه شده است و به تلفنهای معمولی اجازه میدهد در صورتعدم دسترسی به دکلها به ماهوارهها متصل شوند. این رویکرد به همکاری با اپراتورهای معتبر، از جمله تی-موبایل در ایالات متحده، بستگی دارد. یک شبکه زمینی، اسپیس ایکس را در طرف دیگر این رابطه قرار میدهد.
مدیران تایید کردند که این شرکت قصد دارد از طیف فرکانسی خریداریشده از «اکو استار» (EchoStar) برای ارتباطات ماهوارهای و زمینی استفاده کند. آنتنهای پشتبامی و ایستگاههای پایه فشرده ظرفیت مورد نیاز در شهرها را تامین میکنند، درحالیکه ماهوارهها، بزرگراهها، جوامع روستایی و سایر مناطقی را که نصب هزاران دکل در آنها دشوار یا غیراقتصادی است، پوشش میدهند.
یک ماهواره میتواند قلمرو وسیعی را پوشش دهد، اما این برد با محدودیتی همراه است: ظرفیت موجود آن باید بین همه افراد زیر آن به اشتراک گذاشته شود. این روش برای پیامهای اضطراری، اتصال اولیه و پوششدهی در مناطق کمجمعیت بهخوبی کار میکند. اما وقتی هزاران نفر در یک محله شروع به پخش ویدئو، برقراری تماس و دانلود فایلهای بزرگ میکنند، اوضاع بسیار چالشبرانگیزتر میشود.
ایستگاههای زمینی این مشکل تراکم را حل میکنند. اسپیسایکس میتواند تجهیزات را روی پشتبامها، سازههای تاسیساتی و سایتهای ارتباطی موجود نصب کند و ظرفیت را به مناطق نسبتا کوچک هدایت کند. سپس این شرکت دستگاهها را با توجه به موقعیت مکانی و شرایط شبکه، بین اتصالات زمینی و ماهوارهای جابهجا میکند.
چنین سیستمی با شبکه مخابراتی سنتی که با سفر مشتریان به خارج از محدوده دکلهای مخابراتی، پوشش خود را از دست میدهد، متفاوت خواهد بود. اسپیسایکس میتواند از ماهوارهها به عنوان لایه بیرونی همان سرویس استفاده کند و بدون ایجاد زیرساختهای زمینی در همهجا، اتصال را در سراسر اقیانوسها، بیابانها و جادههای دورافتاده حفظ کند.
پایه و اساس این پروژه، قرارداد چندمیلیارددلاری اسپیسایکس با اکواستار است. معامله اولیه که تقریبا ۱۷میلیارد دلار به صورت نقدی و سهام ارزش داشت، شامل مجوزهای طیف فرکانسی AWS-۴ و H-block بود. توافق بعدی، مجوزهای AWS-۳ بدون جفتسازی را به ارزش حدود ۲.۶میلیارد دلار به صورت سهام اسپیسایکس اضافه کرد.
طیف فرکانسی، قلمرو نامرئی است که هر شبکه بیسیم روی آن فعالیت میکند. بدون فرکانسهای دارای مجوز، اسپیسایکس میتواند از طریق شرکای اپراتور، اتصال ماهوارهای را فراهم کند، اما نمیتواند بهراحتی یک سرویس تلفن همراه سراسری را تحت کنترل خود ایجاد کند. داراییهای اکواستار فرکانسهایی را ارائه میدهند که میتوانند از ارتباطات بین تلفنها، ماهوارهها و تجهیزات زمینی پشتیبانی کنند.
این خرید همچنین به اسپیسایکس نفوذ بیشتری بر دستگاههای سازگار میدهد. به جای مذاکره جداگانه برای دسترسی با هر اپراتور، میتواند با تولیدکنندگان گوشیهای هوشمند و تامینکنندگان مودم برای پشتیبانی مستقیم از فرکانسهای خود همکاری کند. گوشیهای آینده میتوانند با شبکه بهعنوان یک اتصال موبایل معمولی رفتار کنند، حتی اگر سیگنال بین فضا و زمین حرکت کند.
اسپیس ایکس در تولید ترمینالها، پرتاب ماهوارهها و بهرهبرداری از یک شبکه جهانی پهنباند تجربه دارد. ساخت یک سیستم سلولی شهری، مجموعهای متفاوت از موانع را ایجاد میکند. نصب پشتبام نیاز به اجاره نامه، مجوز، برق و اتصالات اینترنتی با ظرفیت بالا دارد. محلههای پرجمعیت ممکن است برای جلوگیری از ازدحام به سلولهای کوچک زیادی نیاز داشته باشند، درحالیکه ساختمانهای اداری، آسانسورها و فضاهای زیرزمینی به پوشش تخصصی داخلی نیاز دارند.
طیف فرکانسی بهدستآمده از اکواستار مفید است، اما تمام مزایایی را که توسط بزرگترین اپراتورها در اختیار اسپیسایکس قرار دارد، به این شرکت نمیدهد. ورایزن، AT&T و تی-موبایل دارای سبد گستردهای از فرکانسهای پایین، متوسط و بالا هستند. باندهای پایینتر مسافت بیشتری را طی میکنند و به طور موثرتری به ساختمانها نفوذ میکنند، درحالیکه باندهای بالاتر میتوانند دادههای بیشتری را در فواصل کوتاهتری حمل کنند.
در نتیجه، اسپیسایکس ممکن است از طریق خرید یا مزایدههای دولتی به دنبال مجوزهای اضافی باشد. همچنین میتواند در مراحل اولیه شبکه، ظرفیت اجاره کند، زیرساختها را به اشتراک بگذارد یا توافقنامههای رومینگ ترتیب دهد. راهاندازی محدود در مناطق منتخب شهری، عملیتر از تلاش برای پوشش کامل زمینی در سراسر کشور در روز اول خواهد بود.
تی-موبایل به ایجاد سرویس تلفن مستقیم استارلینک در ایالات متحده کمک کرد و اتصال ماهوارهای را بهعنوان راهی برای از بین بردن مناطق کور بازاریابی کرد. این همکاری همچنان ارزشمند است، زیرا سرویس سازگار را در اختیار یک پایگاه مشتری ملی موجود قرار میدهد.
تبدیل شدن اسپیس ایکس به یک شرکت مخابراتی، این توافق را پیچیدهتر میکند، بدون اینکه لزوما به آن پایان دهد. ظرفیت ماهواره همچنان میتواند به صورت عمده به اپراتورهای تلفن همراه در کشورهای دیگر، از جمله بازارهایی که اسپیس ایکس قصد ساخت شبکه زمینی در آنها را ندارد، فروخته شود. در ایالات متحده، شرکتها میتوانند در طول دوره گذار، حتی درحالیکه برای مشترکان خردهفروشی رقابت میکنند، به همکاری خود ادامه دهند.
جذابیت پیشنهاد اسپیس ایکس ممکن است کمتر به قیمتهای پایینتر و بیشتر به موقعیت جغرافیایی بستگی داشته باشد. یک طرح واحد که قادر به کار در شهرها، جادههای روستایی و فراتر از پوشش دکلهای معمولی باشد، هویتی خواهد داشت که طرحهای بیسیم مرسوم برای مطابقت با آن تلاش میکنند.
پوشش بیسیم تنها بخشی از راهاندازی یک سرویس تلفن همراه است. اسپیسایکس به سیستمهای صدور صورتحساب، پشتیبانی مشتری، جلوگیری از کلاهبرداری، انتقال شماره، تماس اضطراری، تامین مالی دستگاه و توزیع خردهفروشی نیاز دارد. همچنین باید تلفنها را تایید کند، ازدحام را مدیریت کند و رومینگ را برای مکانهایی که نه ماهوارههایش و نه ایستگاههای زمینی خدمات کافی ارائه نمیدهند، مذاکره کند.
استارلینک درحالحاضر به این شرکت امکان ارتباط مستقیم با میلیونها خانوار، به همراه یک پلتفرم اشتراکی معتبر و یک برند مصرفی شناختهشده را میدهد. این داراییها میتوانند هزینه یافتن مشتری را کاهش دهند، بهویژه اگر سرویس تلفن همراه با اینترنت خانگی همراه باشد.
انتظار میرود نسل بعدی ماهوارههای «استارلینک موبایل» در سال ۲۰۲۷ پرتاب شوند و توسعه مبتنی بر فضا را در کنار اولین پرتاب زمینی پیشنهادی قرار دهند. توافق اکو استار همچنین دسترسی مشترکان Boost Mobile را حفظ میکند و به اسپیس ایکس مجموعهای از مشتریان تلفن همراه موجود را میدهد که از طریق آنها میتوان شبکه ارتقایافته مستقیم به دستگاه را آزمایش کرد.