اقتصاد۲۴- مهشید چایچی معاون توسعه سلامت مرکز طب ایرانی و مکمل درباره تداخل خطرناک مصرف همزمان عرقیات سنتی با داروهای شیمیایی بیماران اظهار کرد: تداخل فرآورده‌های گیاهی با داروهای شیمیایی یکی از موضوعات مهم و کمتر مورد توجه در مصرف خودسرانه این محصولات است.
برخلاف تصور عمومی، منشأ گیاهی یک فرآورده به معنای بی‌اثر بودن آن بر عملکرد داروهای دیگر نیست.
این متخصص گفت: برخی ترکیبات گیاهی می‌توانند جذب، متابولیسم، دفع یا اثر داروها را تغییر دهند و در نتیجه موجب کاهش یا افزایش عملکرد داروی مصرفی یا افزایش احتمال بروز عوارض شوند. این موضوع به‌ویژه در بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن اهمیت بیشتری دارد، زیرا این افراد معمولا به‌صورت مستمر چند دارو مصرف می‌کنند.
وی توضیح داد: بیماران مبتلا به دیابت، فشارخون، بیماری‌های قلبی و عروقی، اختلالات انعقادی، بیماری‌های کلیوی و کبدی و همچنین افرادی که داروهای پیوند یا داروهای با دامنه درمانی محدود دریافت می‌کنند، باید نسبت به مصرف همزمان فرآورده‌های گیاهی حساسیت بیشتری داشته باشند.
چایچی تاکید کرد: دارو‌هایی با دامنه درمانی باریک مانند لووتیروکسین، کاربامازپین، سیکلوسپورین، فنی‌توئین و وارفارین تفاوت بین دوز درمانی و دوز سمی کمی دارند و احتمال تداخل با سایر داروها یا گیاهان دارویی در آنها بیشتر است.
وی افزود: در ضمن، برخی گیاهان دارویی اثرات ضد انعقادی دارند و اگر بیماری به هر علت از داروهای رقیق‌کننده خون مانند وارفارین، آپیکسابان، کلوپیدوگرل و... استفاده می‌کنند لازم است در مصرف این گیاهان احتیاط کنند.
معاون توسعه سلامت مرکز طب ایرانی و مکمل گفت: با توجه به اینکه مقالات پژوهشی در این حوزه مرتب به‌روز‌رسانی می‌شوند، توصیه می‌شود مردم برای استفاده درست از گیاهان دارویی با متخصصین طب ایرانی که مرتب دانش خود را در این حوزه به‌روز‌رسانی می‌کنند، مشاوره کنند. همچنین لازم است بیماران در زمان مراجعه حتما درباره بیماری‌های زمینه‌ای و سایر داروهای مصرفی خود به پزشک اطلاع دهند.
وی ادامه داد: در ابلاغ جدید کتاب اعتباربخشی ملی بیمارستان‌ها به این موضوع تحت عنوان تلفیق دارویی به‌خصوص درباره بیماران بستری تاکید شده و مدنظر قرار گرفته است که البته نیازمند برخورد مناسب کادر درمان با بیمارانی است که تمایل به استفاده از ظرفیت طب ایرانی و داروهای گیاهی دارند تا پنهان‌کاری نکنند و گیاهان دارویی و فرآورده‌های طبیعی مصرفی خود را به کادر درمان گزارش کنند.
چایچی آگاهی در حوزه داروهای طب سنتی و داروهای شیمیایی را مورد بررسی قرار داد و بیان کرد: چند محور به‌صورت جدی باید محور اطلاع‌رسانی و آگاهی‌بخشی عموم جامعه در جهت شیوه مصرف داروهای طبی و شیمیایی قرار گیرد. ابتدا، ارتقای سواد سلامت جامعه از طریق آموزش عمومی درباره احتمال بروز تداخلات دارویی و پرهیز از این باور است که مصرف همزمان چند فرآورده طبیعی الزاما بی‌خطر است.
وی افزود: پس ازآن موارد زیر است: تدوین و انتشار محتوای علمی و بالینی درباره تداخلات شناخته‌شده گیاهان دارویی با داروهای پرمصرف، به‌ویژه در بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن شایع و همچنین تقویت برنامه‌های آموزش پزشکان، داروسازان و ارائه‌دهندگان خدمات طب ایرانی برای اخذ شرح‌حال دقیق از بیمار و ثبت تمام داروها، مکمل‌ها، عرقیات و فرآورده‌های گیاهی مصرفی و در بخش بعدی توسعه همکاری با سازمان غذا و دارو و مراکز مرتبط برای شناسایی، ارزیابی و اطلاع‌رسانی درباره تداخلات احتمالی و عوارض گزارش‌شده.
معاون توسعه سلامت مرکز طب ایرانی و مکمل خاطر نشان کرد: تأکید بر درج هشدار‌های لازم در برچسب و بروشور فرآورده‌های گیاهی دارای مجوز، متناسب با شواهد علمی و شرایط مصرف نکته مهم است.
این متخصص با یادآوری اصل آموزش و آگاهی‌بخشی گفت: مردم بدانند که مصرف خودسرانه دمنوش‌های گیاهی و عرقیات رایج و به‌ظاهر ساده نیز در برخی شرایط خاص مانند بارداری می‌تواند برای فرد ضرر داشته باشد؛ بنابراین توصیه می‌شود بیماران، پیش از شروع مصرف هر فرآورده گیاهی، پزشک خود را در جریان قرار دهند و بدون اجازه پزشک مربوطه داروهای تجویزشده را به‌صورت خودسرانه قطع یا جایگزین نکنند.
وی تأکید کرد: مصرف فرآورده‌های گیاهی نباید جایگزین درمان ضروری پزشکی شود و مصرف همزمان آنها با داروهای تجویزشده نیز باید با اطلاع و تأیید پزشک متخصص یا داروساز بالینی انجام گیرد.